ABD’nin G20 dönem başkanlığı kapsamında Kuzey Carolina’nın Asheville kentinde düzenlenen G20 Maliye Bakanları ve Merkez Bankası Başkanları Toplantısı sona erdi. İki gün süren toplantıların ardından açıklamalarda bulunan ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, küresel ekonomi ve ticaretten İran yaptırımlarına, Rusya-Ukrayna savaşından yapay zekaya kadar birçok konuda değerlendirmelerde bulundu.
Bessent, Washington yönetiminin G20 görüşmelerinde özellikle ekonomik büyüme ve küresel ticaret dengesizliklerine odaklandığını belirterek, ülkelerin kendi üretim kapasitelerini ve istihdamlarını koruyacak ticari adımlar atması gerektiğini savundu.
G20’DE ÇİN’E TİCARET ELEŞTİRİSİ
Bessent’ın açıklamalarında Çin’in ihracata dayalı ekonomi politikası öne çıktı. ABD Hazine Bakanı, G20 üyelerinden 19’unun piyasa dışı ekonomilerden gelen sürekli ucuz ihracat akışının sürdürülebilir olmadığı konusunda görüş birliğine vardığını söyledi.
Bu görüşe karşı çıkan ülkenin Çin olduğunu belirten Bessent, dünyanın en büyük cari işlemler fazlasına sahip ülkesi olarak nitelendirdiği Çin’in bu yaklaşımı desteklemediğini ifade etti.
Bessent ayrıca ABD Başkanı Donald Trump’ın ikinci döneminin başında müttefiklerini, yeni ABD gümrük tarifelerinin Çin ürünlerinin farklı ülke pazarlarına yönelmesine yol açabileceği konusunda uyardığını hatırlattı. Bessent, bu öngörünün gerçekleştiğini savunarak diğer ülkelerin yerli üretim ve istihdamlarını korumaya yönelik önlemleri değerlendirmesi gerektiğini dile getirdi.
TRUMP VE Şİ CİNPİNG’İN GÜNDEMİNDE YAPAY ZEKA VAR
Bessent, ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping arasında bu ay yapılması planlanan görüşmeye ilişkin de bilgi verdi. İki liderin gündeminde yapay zekanın da bulunacağını belirten Bessent, özellikle devlet dışı aktörlerin kendi yapay zeka modellerini geliştirmesi konusunda daha fazla güvenlik önlemine ihtiyaç olduğunu söyledi.
Yapay zeka sektörünü de eleştiren Bessent, veri merkezi yatırımcıları ve yapay zeka laboratuvarlarının teknolojinin sağlayacağı ekonomik faydaları Amerikan kamuoyuna yeterince anlatamadığını savundu. Bessent, sektörün yapay zekanın ekonomik kazanımlarının dar bir grubun elinde toplanmayacağı konusunda halkı ikna etmesi gerektiğini ifade etti.
İRAN’A YENİ YAPTIRIMLAR GELİYOR
Toplantının ardından verilen en dikkat çekici mesajlardan biri İran’a yönelik yeni yaptırımlar oldu. Bessent, ABD’nin İran’a yönelik ekonomik baskı politikasını sürdüreceğini belirterek bu hafta bir İran bankasına yeni yaptırım açıklanmasının muhtemel olduğunu söyledi.
Bessent, yaptırımların takip eden haftalarda da devam edebileceğini belirtirken, Washington’ın müttefikleriyle bu konuda görüşmeler yürüttüğünü ve güçlü destek gördüğünü ifade etti.
Yeni yaptırımların yalnızca bankacılık sektörüyle sınırlı kalmayabileceğini belirten Bessent, İran Devrim Muhafızları Ordusu ile ticari ilişki içerisinde bulunan kuruluşların da hedef alınabileceğini açıkladı. Uçak kiralama şirketleri dahil olmak üzere Devrim Muhafızları ile bağlantılı ticari faaliyetlerin incelendiğini belirten Bessent, uluslararası finansal varlıklar ve yüksek değerli gayrimenkullerin de takip edildiğini söyledi.
ABD VE ÇİN İRAN KONUSUNDA TEMAS HALİNDE
ABD ile Çin arasında ticaret konusunda ciddi anlaşmazlıklar yaşanmasına rağmen Bessent, iki ülkenin İran konusunda bazı ortak noktaları bulunduğunu açıkladı.
Bessent, Washington ve Pekin arasında İran’ın nükleer silaha sahip olmasının engellenmesi ve Hürmüz Boğazı’nda seyrüsefer serbestisinin korunması konusunda özel görüşmeler yapıldığını belirtti.
RUSYA’NIN G20 KATILIMI TARTIŞMA YARATTI
Asheville’deki toplantının gündemlerinden biri de Rusya’nın G20 toplantısına katılımı oldu. Rusya Maliye Bakanı Anton Siluanov’un, Ukrayna’daki savaşın başladığı 2022 yılından bu yana ilk kez G20 toplantısına şahsen katılması bazı Avrupa ülkeleri ve Kanada tarafından eleştirildi.
Siluanov, geleneksel G20 aile fotoğrafında yer almadı. Bessent ise Rusya ile temas kurulmasının gerekli olduğunu savundu.
Rusya-Ukrayna savaşının sona erdirilmesi için taraflarla görüşmeler yürütülmesi gerektiğini belirten Bessent, tarafların birbiriyle konuşmadığı bir ortamda çözüm bulunmasının mümkün olmadığını ifade etti.
EKONOMİK NORMALLEŞME İÇİN SAVAŞIN SONA ERMESİ ŞARTI
Bessent’ın Siluanov ile yaptığı ikili görüşmede ise Rusya ile ekonomik ilişkilerin geleceği gündeme geldi. ABD tarafının, Ukrayna’daki savaş sona ermeden Rusya ile ekonomik anlaşmaların normalleşmesinin mümkün olmayacağını ilettiği bildirildi.
Böylece Washington yönetiminin Moskova ile temas kanallarını tamamen kapatmak yerine, ekonomik ilişkilerde normalleşmeyi savaşın sona ermesine bağladığı mesajı verildi.
KÜRESEL BORÇ SORUNUNA BÜYÜME VURGUSU
G20 toplantısında küresel borç yükü de ele alınan konular arasında yer aldı. Dünya genelindeki toplam borcun yaklaşık 353 trilyon dolara ulaştığı belirtilirken Bessent, ülkelerin borç yükünü azaltabilmesi için ekonomik büyümenin hızlandırılması gerektiğini savundu.
ABD’nin deregülasyon, enerji politikaları ve özel sektör yatırımlarına dayalı ekonomik yaklaşımını örnek gösteren Bessent, küresel borç sorununa karşı daha güçlü ekonomik büyümenin temel çözüm yollarından biri olduğunu söyledi.
Küresel tahvil piyasalarındaki satış dalgası ve ABD tahvil faizlerindeki yükseliş konusunda da değerlendirmede bulunan Bessent, mevcut tablonun bir kriz olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirtti.
Asheville’deki G20 toplantılarında Washington yönetiminin öncelikleri de dikkat çekti. Ekonomik büyüme, deregülasyon, özel sektör yatırımları, küresel ticaret dengesizlikleri ve kamu borçları toplantı gündeminde öne çıkarken, önceki yıllarda daha fazla ağırlık verilen iklim değişikliği ve eşitsizlik başlıkları geri planda kaldı.
