Orta Doğu’da İran ile Amerika Birleşik Devletleri arasında tırmanan gerilim, Türkiye ekonomisinde çok yönlü bir baskı oluşturuyor. Uzmanlara göre çatışmanın uzaması halinde enerji maliyetlerinden enflasyona, döviz rezervlerinden büyümeye kadar geniş bir alanda olumsuz etkiler derinleşebilir.
ENERJİ FATURASI ARTIYOR
Türkiye’nin enerji ithalatı mecburiyetinde olan bir ülke olması, savaşın ekonomik etkilerini doğrudan hissettiren başlıkların başında geliyor. Petrol fiyatlarında yaşanacak her artış, başta akaryakıt olmak üzere ulaşım ve üretim maliyetlerini yukarı çekiyor. Enerji maliyetlerindeki yükselişin sanayi üretimine ve nihai tüketici fiyatlarına kısa sürede yansıyor.
Enerji piyasası uzmanları, petrol fiyatlarında kalıcı bir yükselişin Türkiye’nin yıllık enerji ithalat faturasını milyarlarca dolar artırabileceğine dikkat çekiyor.
ENFLASYONDA YUKARI YÖNLÜ RİSK
Artan enerji maliyetlerinin Türkiye'nin enflasyonla mücadelesini de olumsuz etkilediğini ifade ediliyor. Savaş, halihazırda yüksek seyreden enflasyonu daha da yukarı taşıma riski barındırıyor. Ekonomistler, akaryakıt zamlarının zincirleme şekilde gıda ve temel tüketim ürünlerine yansıdığını vurguluyor. Bu durumun özellikle dar gelirli kesimler üzerindeki baskıyı artırabileceği vurgulanan noktalar arasında yer alıyor.
DÖVİZ REZERVLERİ VE KUR BASKISI
Gerilimin finansal piyasalara etkisi de dikkat çekiyor. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın Türk lirasını desteklemek amacıyla zaman zaman döviz satışına yönelmesi, rezervler üzerinde baskı oluşturuyor. Küresel belirsizliklerin artmasıyla birlikte yabancı yatırımcı girişlerinde yavaşlama riski de öne çıkıyor.
Kurda yaşanabilecek oynaklık ise ithalat maliyetlerini artırarak enflasyonu besleyen bir başka unsur olarak öne çıkıyor.
DIŞ TİCARET VE CARİ AÇIK GENİŞLEYEBİLİR
Enerji fiyatlarındaki artışın Türkiye’nin cari açığını büyütmesi ise olasılıklar arasında. İthalat maliyetlerinin yükselmesi, dış ticaret dengesini olumsuz etkilerken; ihracat pazarlarında yaşanabilecek daralma da büyüme üzerinde baskı yaratabilir.
Uzmanlar, özellikle Avrupa ve Orta Doğu pazarlarında yaşanabilecek ekonomik yavaşlamanın Türkiye’nin ihracat performansını sınırlayabileceğine dikkat çekiyor.
BÜYÜMEDE YAVAŞLAMA SENARYOSU
Tüm bu gelişmelerin birleşik etkisi, ekonomik büyüme üzerinde aşağı yönlü riskleri artırıyor. Artan maliyetler ve finansal belirsizlikler, özel sektör yatırımlarını ve tüketimi sınırlayabilir.
Ekonomistler, kısa vadede en büyük riskin “yüksek enflasyon – düşük büyüme” dengesine sıkışma ihtimali olduğuna işaret ediyor.
