Anayasa Mahkemesi (AYM), cezaevlerindeki kalabalık koğuş koşullarıyla ilgili emsal bir karara imza attı. AYM, sekiz kişilik koğuşta 27 mahkûmla kalan, ikinci battaniye alamayan ve ailesinin getirdiği eşyaları teslim edilmeyen bir mahkûmun başvurusunu hak ihlali olarak değerlendirdi. Mahkûma 100 bin TL tazminat ödenmesine hükmedilirken, çok kişilik koğuşlarda her mahkûm için en az 4 metrekare zemin alanı olması gerektiği vurgulandı.
AYM’den Cezaevi Koşullarına Çarpıcı Karar
Anayasa Mahkemesi, bir mahkûmun beş yıl boyunca kaldığı cezaevindeki kötü koşullara ilişkin başvurusunu değerlendirdi. Mahkûm, kalabalık koğuş, yetersiz yaşam alanı, ikinci battaniye verilmemesi ve ailesinin getirdiği kıyafetlerin kendisine teslim edilmemesi nedeniyle haklarının olduğunu iddia etmişti. AYM, bu koşulların kötü muamele yasağını ihlal ettiğini belirleyerek, davacıya 100 bin TL tazminat ödenmesine karar verdi.
Kalabalık Koğuşta 4 Metrekare Şartı
AYM’nin kararında, çok kişilik koğuşlarda her mahkûm için en az 4 metrekare zemin alanı sağlanması gerektiği açıkça belirtildi. Banyo ve tuvalet gibi sıhhi alanların bu hesaplamaya dahil edilmemesi gerektiği vurgulandı. Ayrıca, her mahkûmun ayrı bir uyuma alanına sahip olması şart koşuldu. Kararda, başvurucunun 112 gün boyunca sadece 3 metrekarelik bir alanda kaldığı tespit edilerek, bu durumun insanlık dışı muamele teşkil ettiği ifade edildi.
Mahkûmun Yaşadığı Koşullar
Başvurucu, sekiz kişilik tasarlanmış bir koğuşta 27 mahkûmla birlikte yaşadığını, bu nedenle yeterli yaşam alanından yoksun olduğunu belirtti. Ayrıca, cezaevi yönetiminin ikinci bir battaniye talebini reddettiği ve ailesinin getirdiği kıyafetleri teslim etmediği kaydedildi. AYM, bu uygulamaların mahkûmun temel haklarını ihlal ettiğini ve cezaevi koşullarının uluslararası standartlara uygun olmadığını değerlendirdi.
Hak İhlali ve Tazminat Hükmü
AYM, mahkûmun başvurusunun yerel mahkeme tarafından reddedilmesini de hak ihlali olarak gördü. Yüksek Mahkeme, kötü muamele yasağının ihlal edildiğini ve devletin mahkûmun yaşadığı mağduriyeti gidermekle yükümlü olduğunu düşündü. Bu kapsamda, başvurucuya 100 bin TL manevi tazminat ödenmesine hükmetti. Karar, cezaevlerindeki yaşam koşullarının iyileştirilmesi gerektiğine işaret etti.
