Türkiye’de artan kira fiyatları dar gelirli vatandaşın barınma sorununu her geçen gün daha da ağırlaştırırken başkent Ankara’dan gelen bir ilan krizin ulaştığı boyutu gözler önüne serdi. Ekonomik koşulların zorlaşmasıyla birlikte konut piyasasında yaşanan dengesizlik, en temel yaşam hakkı olan barınmayı dahi erişilmesi güç hale getiriyor. Özellikle asgari ücretle geçinen vatandaşlar için kira giderleri maaşın tamamını aşarken yeni bir eve taşınmanın maliyeti de ciddi bir yük oluşturuyor.
15 BİN LİRAYA “STÜDYO DAİRE” DİYE KİRAYA VERİLEN KONTEYNER
Ankara’nın Keçiören ilçesine bağlı Bağlum bölgesinde yayımlanan bir emlak ilanı, barınma krizinin çarpıcı örneklerinden biri oldu. Üç dağın arasında, moloz yığınlarının ortasında yer alan 25 metrekarelik bir konteyner için aylık 15 bin 500 TL kira talep edildi. İlanda söz konusu yapı “stüdyo daire” olarak tanımlanırken “sürekli oturmaya uygun değildir” sözlerine yer verilmesi dikkat çekti.
Şehir merkezine yaklaşık 45 dakika uzaklıkta bulunan konteynere ulaşımın zor olduğu, dar ve bozuk yolların kullanıldığı belirtildi. Ayrıca en yakın market ve otobüs durağının iki kilometre mesafede olduğu, çevrede yürümenin güvenli olmadığı ve yabani hayvan riskinin bulunduğu bilgisi paylaşıldı. Elektrikli ısıtıcıyla ısınan bu yapının toplam giriş maliyeti ise kira, emlakçı komisyonu ve 10 bin 500 TL'lik depozito ile birlikte yaklaşık 40 bin lirayı buluyor.
KİRA FİYATLARI ASGARİ ÜCRETİ AŞTI
Türkiye genelinde yükselen kira bedelleri, özellikle büyükşehirlerde yaşayan dar gelirli vatandaşları zor durumda bırakıyor. Türk-İş’in Nisan ayı verilerine göre açlık sınırı 34 bin 587 TL'ye, yoksulluk sınırı ise 112 bin 661 TL'ye yükselirken mutfak enflasyonunun yıllık bazda yüzde 40’a ulaştığı belirtiliyor.
Ankara’da ortalama kira fiyatlarının 25 ila 28 bin TL seviyesine çıkması, asgari ücretli bir çalışanın maaşının tamamını kiraya vermesi anlamına geliyor. Üstelik depozito ve emlakçı komisyonu da eklendiğinde, yeni bir eve taşınmanın maliyeti en az 75 bin TL'yi buluyor.
GECEKONDU VE ESKİ YAPILARDA DA FİYATLAR UÇTU
Barınma krizi yalnızca yeni konutlarla sınırlı kalmıyor. Başkentte gecekondu ve eski yapıların kira fiyatları da hızla yükseliyor. Polatlı’da 25 yıllık sobalı bir gecekondu için 10 bin TL kira talep edilirken Yenimahalle’de bir başka gecekondu için 17 bin TL kira ve 16 bin TL depozito istenmesi dikkat çekiyor.
Uzmanlara göre bu tablo, dar gelirli vatandaşların barınma seçeneklerini ciddi şekilde kısıtlıyor ve insanları daha sağlıksız, güvensiz ve geçici yaşam alanlarına yöneltiyor.
UZMANLAR UYARIYOR: SOSYAL BİR KRİZE DÖNÜŞTÜ
Sektör temsilcileri, yaşanan sürecin artık ekonomik bir problem olmanın ötesine geçtiğini vurguluyor. Dar gelirli vatandaşların çadırda kalmak, ucuz otellere sığınmak ya da şehir çeperlerinde niteliksiz konteynerlerde yaşamak zorunda kaldığı belirtiliyor.
Uzmanlar, barınma krizinin çözümü için sosyal konut projelerinin hızlandırılması, konut arzını artıracak teşviklerin devreye alınması ve kira desteklerinin genişletilmesi gerektiğine dikkat çekiyor. Mevcut durumun sürdürülebilir olmadığı ve gerekli adımlar atılmazsa sorunun daha da derinleşeceği ifade ediliyor.
