Ticaret Bakanlığı, motorlu kara taşıtı kiralama sektöründe hizmet kalitesini artırmak ve yaşanan mağduriyetleri sona erdirmek amacıyla yeni bir düzenleme için düğmeye bastı. “Motorlu Kara Taşıtlarının Kiralanması Hakkında Yönetmelik Taslağı” kamuoyunun ve sektör temsilcilerinin görüşüne açıldı. Hazırlanan taslakla birlikte sektörde kurumsal bir yapı oluşturulması, şeffaflığın artırılması ve adil rekabet ortamının sağlanması hedefleniyor. Düzenleme, bireysel tüketicilere yönelik araç kiralamalarını kapsarken, şirketlere yapılan uzun dönemli kiralamalar kapsam dışında bırakılıyor.
YETKİ BELGESİ ZORUNLU OLACAK
Taslağa göre, ticari amaçla araç kiralayan tüm işletmelerin yetki belgesi alması şart olacak. Bu belge için işletmelerin meslek odasına kayıtlı olması, vergi mükellefi bulunması ve işyerinin konut ya da başka bir ticari faaliyetle iç içe olmaması gerekecek. Ayrıca kiralama faaliyetinden sorumlu kişilerin en az ilköğretim mezunu olması, belirli suçlardan hüküm giymemiş bulunması ve Mesleki Yeterlilik Kurumu onaylı “Seviye 4” belgesine sahip olması zorunlu tutulacak.
KİRALAMA BİLGİ SİSTEMİ GELİYOR
Yeni düzenleme kapsamında, Bakanlık bünyesinde “Motorlu Kara Taşıtı Kiralama Bilgi Sistemi” kurulacak. Yetki belgesi başvuruları, araç bilgileri ve denetim süreçleri bu sistem üzerinden takip edilecek. Böylece hem sektör daha yakından izlenecek hem de kayıt dışı faaliyetlerin önüne geçilecek.
ARAÇLARA YAŞ VE KİLOMETRE SINIRI
Tüketici güvenliğini artırmak amacıyla kiralanacak araçlar için teknik sınırlamalar da getiriliyor. Klasik araçlar hariç olmak üzere, 5 yaşından büyük ya da 100 bin kilometreyi aşmış taşıtların kiralanmasına izin verilmeyecek. İşletmelerin en az 10 araçtan oluşan bir filoya sahip olması, bunların en az 5’inin işletme mülkiyetinde bulunması gerekecek.
ELEKTRİKLİ VE YERLİ ARAÇ TEŞVİKİ
Büyükşehirlerde faaliyet gösteren araç kiralama firmalarına çevreci yükümlülükler de geliyor. Buna göre filoda, en az biri Türkiye’de üretilmiş olmak şartıyla, en az 2 hibrit veya elektrikli araç bulundurulacak. Düzenleme ile hem çevre dostu ulaşımın yaygınlaştırılması hem de yerli üretimin desteklenmesi amaçlanıyor.
DEPOZİTOYA ÜST SINIR, İADEYE NET SÜRE
Taslak, tüketicilerin en çok şikayet ettiği konulardan biri olan depozito uygulamasına da net kurallar getiriyor. –6 günlük kiralamalarda en fazla 3 günlük, 7–30 günlük veya haftalık kiralamalarda ise en fazla 7 günlük kira bedeli kadar depozito alınabilecek. Araç tesliminden sonra depozitonun en geç 7 gün içinde iade edilmesi zorunlu olacak. Olağan kullanım sonucu oluşan aşınma ve yıpranmalar gerekçe gösterilerek tüketiciden ücret talep edilemeyecek.
BAKIMI YAPILAMAYAN ARAÇ KİRALANAMAYACAK
Periyodik bakımları zamanında yapılmamış araçların kiraya verilmesi yasaklanacak. Kasko ve sigorta hizmetleri kira bedeline dahil olacak ve bunlar için ek ücret istenemeyecek. Mevsim şartlarının gerektirdiği durumlarda, kiracının talebi üzerine kış lastiği işletme tarafından sağlanacak. Hasar veya arıza halinde tüketicinin firmaya 7/24 ulaşabileceği bir iletişim altyapısı kurulması da zorunlu hale getirilecek.
ÇEVRİÇ İÇİ İLANLARA SIKI DENETİM GELİYOR
İnternet siteleri ve çevrim içi platformlar, ilan veren araç kiralama firmalarının yetki belgesine sahip olup olmadığını kontrol etmekle yükümlü olacak. Yetki belgesi olmayan işletmelerin ilan yayınlamasına izin verilmeyecek.
UYUM İÇİN SON TARİH 2027
Mevcut işletmelere, yeni düzenlemelere uyum sağlamaları ve yetki belgesi almaları için 1 Ocak 2027’ye kadar süre tanınacak. Düzenlemenin yürürlüğe girmesiyle birlikte araç kiralama sektöründe daha güvenli, şeffaf ve denetlenebilir bir dönem başlaması hedefleniyor.
