Eurostat tarafından yayımlanan “Yeni Konut İnşaatı Üretici Fiyat Endeksi” verilerine dayanan çalışma, maliyetlerdeki değişimi baz yıl üzerinden endeks puanlarıyla ortaya koyuyor.
Söz konusu veriler, konutların satış fiyatını değil; üretim sürecindeki maliyet değişimini ölçüyor.
ENDEKS NEYİ GÖSTERİYOR?
Grafikte yer alan değerler parasal tutarları değil, belirli bir baz yıla göre hesaplanan endeks puanlarını temsil ediyor.
Baz yıl 2021=100 olarak kabul ediliyor. Buna göre:
100’ün altındaki değerler, maliyetlerin 2021 ortalamasına kıyasla daha düşük olduğunu,
100’ün üzerindeki değerler ise maliyetlerin 2021’e göre arttığını gösteriyor.
Bu yöntem, farklı dönemler arasındaki değişimi karşılaştırmalı olarak analiz etmeye imkân tanıyor.
HESAPLAMADA HANGİ GİDERLER DİKKATE ALINIYOR?
Yeni konut inşaat maliyet endeksi hesaplanırken üretim sürecine doğrudan etki eden temel girdiler esas alınıyor:
Malzeme maliyetleri: Çelik, çimento, tuğla, cam ve ahşap gibi ana yapı malzemelerindeki fiyat değişimleri.
İşçilik maliyetleri: İnşaat çalışanlarının brüt ücretleri ve işveren yan giderleri.
Makine ve ekipman giderleri: İş makinelerinin kira, yakıt ve bakım masrafları.
Enerji giderleri: Şantiyelerde kullanılan elektrik ve akaryakıt maliyetleri.
Bu kalemlerde yaşanan artış ya da azalışlar, endeks puanlarına doğrudan yansıyor.
VERİLERİN KAPSAMI VE YAPISI
Çalışmada kullanılan veriler Eurostat tarafından yayımlanan resmi istatistiklere dayanıyor.
Veri tipi: Mevsimsellikten arındırılmamış (unadjusted) ham veriler.
Dönem aralığı: 2010 yılı ile 2025 yılı Eylül dönemi.
Bu yapı, yıl içindeki dönemsel değişimlerin de izlenebilmesine olanak sağlıyor.
HANGİ KALEMLER BU ENDEKSE DAHİL DEĞİL?
Yeni konut inşaat maliyet endeksi, yalnızca üretim tarafındaki maliyetleri ölçüyor. Aşağıdaki unsurlar bu verilerin kapsamı dışında yer alıyor:
Arsa maliyeti: Özellikle büyük şehirlerdeki arsa fiyat artışları endekse dahil değil.
Müteahhit kârı: Konut satış fiyatına eklenen kâr marjı hesaplamada yer almıyor.
Gayrimenkul satış fiyatı: Emlak piyasasındaki nihai satış değerleri bu endeksin konusu değil.
Bu nedenle endeks, konut fiyat artışını değil; konutun inşa edilme sürecindeki maliyet değişimini ortaya koyuyor.
MALİYET ARTIŞLARININ SEKTÖRE ETKİSİ
Son yıllarda küresel emtia fiyatlarındaki dalgalanmalar, enerji maliyetlerindeki yükseliş ve işçilik giderlerindeki artış, Avrupa genelinde yeni konut üretim maliyetlerini yukarı yönlü etkiledi.
Endeks verileri, özellikle pandemi sonrası dönemde maliyet baskısının belirginleştiğine işaret ediyor. Bu durum, konut arzı ve fiyat dengesi üzerinde dolaylı etkiler oluşturabiliyor.
