Türkiye’de gıda ve yağ sanayisini yakından ilgilendiren önemli bir düzenleme hayata geçti. Cumhurbaşkanı Kararı ile yağlık ayçiçeği tohumu ve ham ayçiçeği yağı ithalatında tarife kontenjanı uygulaması başlatıldı. Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren karar, 2026’nın ilk aylarında sektöre ciddi bir nefes aldırmayı hedefliyor. Bu kararla birlikte hem vergi avantajı hem de üreticilere yönelik öncelik sistemi devreye giriyor.
İTHALATTA GÜMRÜK VERGİSİ DESTEĞİ
Tarım ve gıda sektörüne doğrudan etki eden bu karar kapsamında, 12 Ocak 2026 – 31 Mayıs 2026 tarihleri arasında geçerli olmak üzere: 1 milyon ton yağlık ayçiçeği tohumu ithalatında %0 gümrük vergisi uygulanacak. Bu ithalatın karşılığı olarak 400 bin ton ham ayçiçeği yağı ithalatında ise %20 gümrük vergili tarife kontenjanı açılacak. Böylece yurt içi üretimin yetersiz kaldığı dönemlerde sanayicinin ihtiyacını karşılamak ve fiyat istikrarı sağlamak hedefleniyor.
KİMLER YARARLANABİLECEK?
Tarife kontenjanından kimlerin yararlanabileceği de net bir şekilde açıklandı. Kontenjanın dağıtımı, Ticaret Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü tarafından yapılacak.
1 Temmuz – 30 Kasım 2025 döneminde yerli yağlık ayçiçeği tohumu alımı yapan firmalar öncelikli olacak.
Ham veya rafine ayçiçeği yağı üreten sanayici firmalar, bu kontenjandan faydalanabilecek.
Yeni sistemle yerli üretici korunurken, üretim zincirinin de aksamaması hedefleniyor.
İthalat sürecinde firmaların belirlenen kurallara uyması gerekiyor. İlgili tarife kontenjanından yararlanmak isteyen firmalara, İthalat Genel Müdürlüğü tarafından lisans verilecek. Lisanslar yalnızca belirlenen sanayici firmalar için düzenlenecek, düzenlenen lisanslar üçüncü kişilere devredilemeyecek. Böylece sistemin istismar edilmesinin önüne geçilmesi ve doğrudan üretim yapan firmaların desteklenmesi amaçlanıyor.
HEM ÜRETİCİ HEM TÜKETİCİ İÇİN ÖNEMLİ BİR UYGULAMA
Yeni uygulama hem üreticiyi hem tüketiciyi hem de sanayiciyi yakından ilgilendiriyor. Özellikle son yıllarda kuraklık, maliyet artışı ve global arz sıkıntıları nedeniyle ayçiçeği yağı piyasasında dalgalanmalar yaşanmıştı. Bu kararın, iç pazarda fiyatları dengelemesi, üretim sürekliliğini sağlaması ve tüketiciye daha istikrarlı fiyatlarla ürün sunulmasına katkı sağlaması bekleniyor.
Düzenlemeyle birlikte ithalatçı firmaların daha planlı hareket etmesi, yerli üreticinin de alım garantisi sayesinde güçlenmesi öngörülüyor. Önümüzdeki aylarda bu kararın etkileri hem raf fiyatlarına hem de yağ sektöründeki rekabet dengesine yansıyacak gibi görünüyor.
