Mahkeme, Taksim’e yürümek isterken tutuklanan üniversite öğrencisi hakkında, uygulanan tutuklama tedbirinin “meşru bir amaca dayanmadığı” sonucuna vardı.
Kararda, öğrencinin “kişi hürriyeti ve güvenliği hakkı” ile “toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkının” ihlal edildiği tespit edildi. AYM, tutuklamanın hukuki olmadığını belirterek, barışçıl bir gösteriye katılım nedeniyle özgürlüğün kısıtlanmasının anayasal güvencelerle bağdaşmadığını vurguladı.
SÜREÇ SARAÇHANE'DEN TAKSİM YÜRÜYÜŞÜYLE BAŞLADI
Olay, 2024 yılında 1 Mayıs kutlamaları sırasında İstanbul’da yaşandı. Saraçhane’den Taksim’e yürümek isteyen gruplara polis müdahale etmiş, müdahale sonrası çok sayıda kişi gözaltına alınmıştı. Ardından 21 Mayıs’ta yapılan ev baskınlarıyla 27 kişi daha gözaltına alınmış ve süreçte tutuklamalar yaşanmıştı. Böylece İstanbul’daki 1 Mayıs eylemleri kapsamında tutuklananların sayısı 70’leri aşmıştı.
Tutuklananlar arasında yer alan üniversite öğrencisi Umut Kabaklı, sürecin en dikkat çeken isimlerinden biri olmuştu. Ailesi, tutuklamaya tepki göstererek oğullarının barışçıl bir eyleme katıldığını savunmuştu.
İDDİANAME VE YARGILAM SÜRECİ
Kabaklı hakkında hazırlanan iddianamede, “kanuna aykırı toplantı ve yürüyüşlere katılma”, “görevi yaptırmamak için direnme”, “kamu malına zarar verme” ve “kasten yaralama” gibi suçlamalar yer aldı. Savcılık, çeşitli suçlardan cezalandırılmasını talep etti.
İstanbul 25. Asliye Ceza Mahkemesi, 6 Haziran 2024’te tutukluluk halinin devamına karar verirken, itirazlar da üst mahkemeler tarafından reddedildi. Başvurucu daha sonra 2 Temmuz 2024’te Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuruda bulundu.
AYM'DDEN TAHLİYE VE İHLAL KARARI
AYM, 3 Temmuz 2024 tarihinde verdiği ara kararla öğrencinin tahliyesine hükmetmişti. Nihai inceleme ise 17 Şubat 2026 tarihinde sonuçlandı.
Yüksek Mahkeme kararında, tutuklamanın ölçüsüz olduğuna ve anayasal hakların ihlal edildiğine dikkat çekerek, “Tutuklama tedbiri hukuki değildir” değerlendirmesinde bulundu. Kararda ayrıca, başvurucunun barışçıl bir gösteriye katıldığına vurgu yapılarak, toplantı ve gösteri yürüyüşü hakkının ihlal edildiği ifade edildi.
300 BİN TL TAZMİNAT KARARI
AYM, hem kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının hem de toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkının ihlal edildiğine hükmetti. Mahkeme, başvurucuya 300 bin TL manevi tazminat ödenmesine karar verdi.
Karar, 1 Mayıs eylemleri sırasında yaşanan gözaltı ve tutuklamalara ilişkin yargı süreçleri açısından emsal niteliğinde değerlendirilirken, ifade özgürlüğü ve toplantı hakkı tartışmalarını da yeniden gündeme taşıdı.
