Anayasa Mahkemesi (AYM), bireysel başvuru hakkının getirildiği 23 Eylül 2012'den 31 Aralık 2025'e kadar olan dönemi kapsayan kapsamlı istatistik raporunu yayımladı. Yüksek Mahkeme'nin internet sitesinde paylaşılan verilere göre, geride kalan 13 yıllık süreçte hukuk sisteminin en önemli denetim mekanizmalarından biri olan bireysel başvuruda yoğun bir mesai harcandı. Toplam 714 bin 774 başvurunun 623 bin 88'ini karara bağlayan mahkeme, norm denetimi alanında da kritik iptal ve itiraz kararlarına imza attı.
BİREYSEL BAŞVURULARDA YÜZDE 87'LİK BAŞARI ORANI
Yüksek Mahkeme'nin verilerine göre, sonuçlandırılan dosyaların toplam başvuruları karşılama oranı yüzde 87,2 gibi yüksek bir seviyede gerçekleşti. Kayıtlara geçen 623 bin 88 sonuçlanmış dosyaya karşın, halen derdest (görülmekte olan) dosya sayısı 91 bin 686 olarak açıklandı. Bu rakamlar, AYM'nin üzerindeki iş yükünün büyüklüğünü ve mahkemenin bu yükü eritme konusundaki performansını gözler önüne serdi.
82 BİN DOSYADA "HAK İHLALİ" KARARI ÇIKTI
Sonuçlandırılan bireysel başvuruların içeriklerine bakıldığında, 522 bin 19 başvuru "kabul edilemez" bulundu. Ancak hukuk devleti ilkesi açısından en kritik veri, 82 bin 753 başvuruda en az bir hakkın ihlal edildiğine hükmedilmesi oldu. Buna karşılık 1689 başvuruda hakkın ihlal edilmediği yönünde karar verilirken, 14 bin 265 dosya idari ret, 2 bin 362 dosya ise farklı gerekçelerle sonuçlandırıldı.
NORM DENETİMİNDE İPTAL VE İTİRAZ İSTATİSTİKLERİ
AYM'nin kanunların Anayasa'ya uygunluğunu denetlediği "norm denetimi" istatistikleri de raporda yer aldı. 2012-2025 döneminde 550 iptal davası ve 1886 itiraz başvurusu olmak üzere toplam 2 bin 436 başvuru yapıldı. Mahkeme bu süreçte 501 iptal ve 1821 itiraz dosyasını karara bağladı. Sadece 2025 yılı özelinde incelendiğinde ise sonuçlandırılan 52 iptal davasının 29'unda düzenlemelerin Anayasa'ya aykırı bulunarak iptal edildiği görüldü.
2025 YILI KARARLARININ DAĞILIMI VE SONUÇLARI
Yüksek Mahkeme, 2025 yılında karara bağladığı 226 itiraz başvurusunda da yoğun bir mesai harcadı. Bu itirazların 51'inde iptal kararı verilirken, 154'ünde ret, 21'inde ise dosyaların birleştirilmesi yönünde hüküm kuruldu. AYM'nin yayımladığı bu şeffaf veriler, Türkiye'deki hak arama hürriyetinin ve anayasal denetimin niceliksel boyutunu tüm detaylarıyla ortaya koymuş oldu.
