Milyonlarca çalışan uzun bayram tatilinin ardından yeniden iş başı yaptı. Ancak uzmanlara göre asıl dönüş bedenle değil, zihinle gerçekleşiyor. Tatilin sona ermesiyle birlikte birçok kişi kendisini isteksiz, yorgun, dağınık ve odaklanmakta zorlanırken buluyor. Uzman Psikolog Tuğana Akyürek, bu durumun tembellik ya da motivasyon eksikliği olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirterek, uzun tatiller sonrasında beynin yeniden çalışma düzenine adapte olmakta zorlanabildiğini söyledi.
9 günlük bayram tatilinin ardından iş hayatına dönüş yapan çalışanların önemli bir bölümünde motivasyon düşüklüğü yaşandığını belirten Akyürek, bu sürecin insan beyninin doğal işleyişinden kaynaklandığını ifade etti. Tatil boyunca değişen uyku saatleri, artan sosyal aktiviteler, seyahatler ve günlük sorumluluklardan uzaklaşmanın beyin üzerinde farklı bir rutin oluşturduğunu aktaran Akyürek, iş yaşamının temposuna yeniden dönmenin psikolojik açıdan belirli bir uyum süreci gerektirdiğini kaydetti.
İŞE DÖNÜŞTE YAŞANAN ZORLANMA SANDIĞINIZDAN DAHA YAYGIN
Uzman Psikolog Tuğana Akyürek, uzun tatiller sonrasında birçok kişinin benzer duygular yaşadığını belirterek, "Pek çok kişinin tatil dönüşünde yaşadığı bu durum, sanılanın aksine motivasyon eksikliği değil; zihnin yeniden çalışma temposuna adapte olmaya çalışmasının doğal bir sonucudur. İnsan beyni rutinleri sever. Günler boyunca değişen uyku saatleri, farklı sosyal ortamlar, seyahatler ve artan serbest zaman algısı sonrasında birey, yeniden iş yaşamının kurallarına ve temposuna dönmek durumunda kalır" dedi.
Araştırmaların da uzun tatiller sonrasında çalışanların dikkat performanslarında geçici düşüşler yaşadığını ortaya koyduğunu belirten Akyürek, karar verme süreçlerinde yavaşlama ve motivasyonda azalma görülebileceğini söyledi. Bu durumun özellikle ilk birkaç gün boyunca hissedilmesinin normal olduğunu ifade eden Akyürek, çalışanların bu süreci kişisel bir başarısızlık olarak değerlendirmemesi gerektiğini vurguladı.
YAZ HAVASI İŞE ODAKLANMAYI DAHA DA ZORLAŞTIRIYOR
Bu yıl işe dönüş döneminin yaz mevsiminin en hareketli günlerine denk geldiğine dikkat çeken Akyürek, çevresel faktörlerin de işe adaptasyonu zorlaştırdığını belirtti.
Akyürek, "Havanın güzel olması, devam eden tatil planları, sosyal medyada karşımıza çıkan deniz ve seyahat görüntüleri ya da çevremizde hâlâ tatilde olan insanların varlığı birçok kişinin dikkatini işten uzaklaştırabiliyor. Bu nedenle ilk günlerde kendimizi tam anlamıyla odaklanamamış ya da motive hissedemememiz oldukça doğal" ifadelerini kullandı.
Modern çalışma hayatında çalışanların yalnızca iş yüküyle değil, aynı zamanda e-postalar, toplantılar, performans hedefleri ve zaman baskısıyla da mücadele ettiğini belirten Akyürek, tatil süresince bu uyaranların azalmasının zihinsel sistemde farklı bir denge oluşturduğunu söyledi.
"İLK GÜN ESKİ PERFORMANSINIZI BEKLEMEYİN"
Tatil dönüşlerinde çalışanların yaptığı en büyük hatalardan birinin ilk günden itibaren yüksek performans göstermeye çalışmak olduğunu ifade eden Uzman Psikolog Tuğana Akyürek, "Nasıl ki uzun bir aradan sonra spora başladığımız ilk gün eski performansımızı göstermeyi beklemiyorsak, uzun bir tatilin ardından da kendimizden aynı verimliliği beklememeliyiz" dedi.
Akyürek'e göre zihinsel uyum da fiziksel uyum gibi zaman gerektiriyor. Bu nedenle çalışanların ilk günlerde kendilerine daha gerçekçi hedefler koymaları ve süreci zamana yaymaları gerekiyor.
ÇALIŞANLAR NE YAPMALI?
Uzman Psikolog Tuğana Akyürek, işe dönüş sürecini daha kolay geçirmek isteyen çalışanlara şu önerilerde bulundu:
• İlk gününüzden itibaren kendinizden yüksek performans beklemeyin.
• Tüm işleri aynı gün içerisinde tamamlamaya çalışmak yerine öncelik sırası oluşturun.
• Küçük ve tamamlanabilir görevlerle işe başlayın.
• Motivasyonun gelmesini beklemek yerine harekete geçin.
• Uyku düzeninizi yeniden iş hayatına uygun hale getirmeye çalışın.
• İlk günlerde kısa molalar vermeyi ihmal etmeyin.
• İş planınızı küçük ve yönetilebilir parçalara ayırın.
• Kendinizi diğer çalışanlarla kıyaslamayın.
• Yaşadığınız isteksizlik ve dikkat dağınıklığının geçici bir adaptasyon süreci olduğunu unutmayın.
YÖNETİCİLER NE YAPMALI?
Uzman Psikolog Tuğana Akyürek, tatil sonrası dönemde yöneticilerin de çalışanların uyum sürecini desteklemesi gerektiğini belirterek şu tavsiyelerde bulundu:
• Çalışanlardan ilk gün itibarıyla maksimum performans beklemeyin.
• Tatil dönüşü toplantı yoğunluğunu mümkün olduğunca azaltın.
• Çalışanların iş süreçlerine yeniden adapte olmasına fırsat tanıyın.
• Esnek ve anlayışlı bir yaklaşım benimseyin.
• Psikolojik iyi oluşu destekleyen kurum kültürlerini güçlendirin.
• İş yükünü kademeli şekilde planlayın.
• Çalışanların yaşadığı uyum sürecini normal karşılayın.
• Motivasyonu artıracak iletişim ve geri bildirim mekanizmalarını devreye alın.
UZAYAN İSTEKSİZLİK DAHA DERİN BİR SORUNUN İŞARETİ OLABİLİR
Tatil sonrasında birkaç gün süren isteksizlik ve motivasyon düşüklüğünün normal kabul edilebileceğini belirten Akyürek, belirtilerin uzun sürmesi halinde profesyonel destek alınmasının faydalı olabileceğini söyledi.
Akyürek, "Tatil sonrası birkaç gün süren motivasyon düşüklüğü normal kabul edilebilir. Ancak bu isteksizlik haftalar boyunca devam ediyor, kişi sürekli tükenmiş hissediyor ve işine karşı anlamlı bir yabancılaşma yaşıyorsa, burada yalnızca tatil dönüşü adaptasyonundan değil; tükenmişlik sendromu, kronik stres veya iş tatminsizliği gibi daha derin faktörlerden söz etmek gerekebilir" dedi.
Çalışma hayatında sürdürülebilir başarının yalnızca yüksek performansla değil, çalışanların psikolojik iyi oluşlarının korunmasıyla mümkün olduğunu vurgulayan Akyürek, tatil dönüşlerinin aynı zamanda yaşam dengesi ve çalışma alışkanlıklarının yeniden değerlendirilmesi için fırsat sunduğunu belirtti.
