Küresel piyasalarda yaşanan son gelişmeler, akaryakıt fiyatlarını da etkilemeye devam ediyor. ABD ile İran arasında tansiyonun düşmesi ve ABD Başkanı Donald Trump'ın "anlaşma" yönündeki açıklamaları sonrası petrol fiyatlarında gerileme yaşandı. Uluslararası petrol piyasasında yaşanan bu düşüşün ardından Türkiye'de de akaryakıt fiyatlarında yeni bir değişiklik bekleniyor.
BENZİNE İNDİRİM BEKLENİYOR
Sektör kaynaklarından edinilen bilgilere göre, yarından itibaren geçerli olmak üzere benzinin litre fiyatında 4,35 TL indirim öngörülüyor. Söz konusu indirim, son dönemde art arda gelen fiyat değişikliklerinin ardından araç sahipleri için önemli bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
POMPADA AYNI İNDİRİM OLACAK MI?
İndirime ilişkin en dikkat çekici ayrıntı ise pompa fiyatlarıyla ilgili oldu. Beklentilere göre benzinde oluşacak 4,35 TL'lik fiyat avantajının tamamı ya da büyük bölümü Özel Tüketim Vergisi'ne (ÖTV) mahsup edilebilir. Bu durumda uluslararası piyasalarda oluşan indirim doğrudan pompaya yansımayacak ve sürücüler bekledikleri fiyat düşüşünü göremeyebilecek. Ancak uygulamanın nasıl hayata geçirileceğine ilişkin nihai karar henüz açıklanmadı. Bu nedenle indirimin pompaya ne ölçüde yansıyacağı resmi açıklamanın ardından netleşecek.
EŞEL MOBİL SİSTEMİ NASIL İŞLİYOR?
Petrol fiyatlarında savaş nedeniyle yaşanan sert yükselişlerin ardından hükümet, akaryakıtta fiyat artışlarını sınırlandırmak amacıyla eşel mobil sistemini yeniden devreye aldı. Bu sistem kapsamında akaryakıta gelmesi gereken zamların önemli bölümü ÖTV üzerinden karşılanıyor. Benzinde uygulanan sistem sayesinde fiyat artışlarının yalnızca belirli kısmı pompaya yansırken, kalan bölüm vergi indirimiyle dengeleniyor. Motorinde ise ÖTV tamponunun dolması nedeniyle son dönemde gelen zamlar doğrudan pompa fiyatlarına yansımaya başlamıştı.
AMAÇ ENFLASYONU KONTROL ALTINDA TUTMAK
Ekonomi yönetimi, eşel mobil sistemiyle hem akaryakıt fiyatlarındaki sert dalgalanmaların tüketiciye etkisini azaltmayı hem de enflasyon üzerindeki baskıyı sınırlamayı hedefliyor. Petrol fiyatlarının küresel gelişmelere bağlı olarak gerilemesi durumunda ise oluşan fiyat avantajının ne kadarının tüketiciye, ne kadarının vergi düzenlemesi kapsamında değerlendirileceği dönemsel olarak yeniden belirleniyor.
AKARYAKIT FİYATLARI NASIL BELİRLENİYOR?
Türkiye'de benzin ve motorin fiyatları belirlenirken öncelikle Akdeniz piyasasında oluşan CIF ürün fiyatları ile dolar kuru esas alınıyor. Buna göre hesaplanan gümrüksüz rafineri fiyatına; Özel Tüketim Vergisi (ÖTV), EPDK payı, Katma Değer Vergisi (KDV) eklenerek pompa satış fiyatı oluşturuluyor. Bu nedenle uluslararası petrol fiyatları kadar döviz kurundaki hareketler ve vergi politikaları da pompaya yansıyan fiyatlarda belirleyici rol oynuyor.
