Tarım ürünlerini zararlılardan korumak amacıyla kullanılan pestisitlerin insan sağlığı üzerindeki etkileri her geçen gün daha fazla tartışılıyor. Uzmanlar, bu kimyasalların özellikle çocuklar ve ergenler için ciddi riskler taşıdığına dikkat çekiyor.
Sağlıklı beslenmenin sadece ne yediğimizle değil, yediğimiz gıdanın nasıl üretildiğiyle de doğrudan ilişkili olduğunu belirten Beslenme ve Diyet Uzmanları, sebze ve meyvelerdeki pestisit kalıntılarının ciddiyetle ele alınması gerektiğini söylüyor.
Tarımda yaygın olarak kullanılan pestisitler, ürünleri zararlılardan koruma amacı taşısa da insan sağlığı üzerindeki olumsuz etkileriyle biliniyor. Uzmanlara göre, pestisit maruziyeti hormonal dengesizlik, bağışıklık sistemi sorunları ve bazı kanser türleriyle ilişkilendiriliyor.
Çocuk ve Ergenlerde Dikkat Eksikliği Riski
Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre pestisitlere maruz kalmak, özellikle gelişim çağındaki bireylerde daha ciddi etkiler yaratabiliyor. Araştırmalar, çocuk ve ergenlerde pestisit maruziyetinin dikkat eksikliği ve davranışsal bozukluk riskini artırabileceğini ortaya koyuyor.
2024’te En Çok Pestisit İçeren Ürünler
ABD merkezli bağımsız çevre kuruluşu Environmental Working Group (EWG), her yıl en çok ve en az pestisit kalıntısı bulunan ürünleri açıklıyor. 2024 verilerine göre en yüksek pestisit kalıntısı içeren ürünler şöyle sıralandı:
• Çilek, ıspanak, kara lahana, üzüm, şeftali, armut, elma, kiraz, biber (tatlı ve acı), yaban mersini, nektarin ve yeşil fasulye.
En temiz ürünler arasında ise şu gıdalar yer aldı:
• Avokado, tatlı mısır, ananas, soğan, papaya, donmuş bezelye, kuşkonmaz, kavun, kivi, lahana, karpuz, mantar, mango, tatlı patates ve havuç.
2025’in başında, Türkiye’den Avrupa Birliği ülkelerine gönderilen kuru incir ve asma yaprağı gibi ürünler, pestisit ve aflatoksin kalıntıları nedeniyle geri çevrilmişti. Bu gelişme, pestisit sorununun yalnızca iç tüketimi değil, ihracatı da etkileyen kritik bir gıda güvenliği meselesi olduğunu gösteriyor.
Ne Yapılmalı?
Uzmanlar, özellikle çocuklar ve hassas gruplar için sebze ve meyvelerin iyi yıkanmasını, kabuklarının soyulmasını ve mümkünse organik veya yerel üretim ürünlerin tercih edilmesini öneriyor. Gerçek anlamda sağlıklı beslenme, yalnızca tabakta ne olduğuyla değil, gıdanın üretim süreciyle de yakından ilişkilidir.
