ABD Başkanı Donald Trump, bir yılı aşkın süredir yaptığı eleştirilerin ardından, son dönemlerde Ukrayna ve Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenski hakkında daha olumlu bir tavır takınmaya başladı. Trump'a yakın kaynaklar, onun Zelenski'nin savaşın cephelerini Rusya topraklarına taşıma konusundaki kararlılığı ve direncinden etkilendiğini ifade ediyor.
"KAZANANLARI SEVİYORUM"
Üst düzey bir Beyaz Saray yetkilisi, Trump'ın "kazananları sevdiğini" belirtirken, Zelenski'nin bu kapsamda değerlendirildiğini kaydetti. Özellikle Temmuz ayında Türkiye'de gerçekleşen görüşmede Trump, Zelenski ile aralarında "gerçekten iyi bir ilişki" geliştiğini ifade etmişti.
Bu yakınlaşma, Zelenski'nin uluslararası zirvelerde Trump ile kurduğu temaslar ve Avrupa liderlerinin ilişkileri düzeltme çabaları sonrası gerçekleşti. Ayrıca, Ukrayna'nın insansız hava araçları (İHA) sektöründeki kayda değer büyüme ve ABD'nin Orta Doğu'da karşılaştığı İran yapımı Şahid kamikaze İHA'larına yönelik savunmadaki başarıları da Trump'ın tutumunu etkileyen faktörler arasında yer aldı.
İHA ÜRETİMİ MİLYONLARA ULAŞACAK
Ukrayna hükümetinden edinilen bilgilere göre, İHA üretimi 2022 yılında yaklaşık 5 bin iken, 2026'da milyon seviyelerine ulaşması bekleniyor. Ukrayna'nın bu kapasitesi, yakın zamanda Hazar Denizi üzerinden İran'dan Rusya'ya silah taşıyan gemilere düzenlenen saldırılarla yeni bir boyut kazandı.
Trump, NATO zirvesinde ABD'nin Kiev'e Patriot füze savunma sistemleri üretme lisansı verilmesi ve İHA üretiminde ortaklıklar kurulması konularını değerlendirdiğini açıkladı.
UKRAYNA'YA YÖNELİK TUTUMU DEĞİŞTİ
Trump’ın Ukrayna’ya yönelik bakış açısındaki değişimde kişisel temaların etkisi de gözlemlendi. Geçen ay Beyaz Saray’da Ukraynalı boksör Oleksandr Usyk’in kendisiyle yaptığı görüşmede Ukraynalıları "kazanan savaşçılar" olarak nitelemesi, Trump üzerinde olumlu bir etki yarattı. Ayrıca, sağcı aktivist Laura Loomer’ın Kiev ziyaretinden sonra Zelenski’yi “önemli bir müttefik” olarak tanımlaması ve gözlemlerini Trump’a aktarması da dikkat çekti.
Zelenski, Loomer ile yaptığı röportajda, Trump ile ilişkilerindeki dönüm noktasının geçen yıl Papa Francis’in cenaze töreninde Vatikan’da gerçekleşen yaklaşık 15-20 dakikalık görüşme olduğunu belirtti. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Finlandiya Cumhurbaşkanı Alexander Stubb ve hayatını kaybeden Cumhuriyetçi Senatör Lindsey Graham gibi liderler de Trump nezdinde Ukrayna destek kampanyasında yer aldı.
DURUM BELİRSİZLİĞİNİ KORUYOR
Buna rağmen, Trump’ın Zelenski’ye yönelik yeni tutumunun kalıcılığı belirsizliğini koruyor. Trump’a yakın çevreler, ABD Başkanı'nın görüşlerinin hızlı değişebileceğine ve özellikle Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in kendi görüşlerini yansıtmasında etkili olabildiğine dikkat çekiyor. ABD yetkilileri, Ukrayna’nın yüksek kayıplarına ve İHA saldırılarının Sibirya’ya kadar ulaşmasına rağmen Putin’in hedeflerinden geri adım atmadığını bildiriyor.
Başlangıçta Rus ordusunun üstün geldiğine inanan Trump, yüksek can kayıplarını gerekçe göstererek savaşın sona erdirilmesini istiyor. İki lider, Salı günü Washington’da, Senatör Lindsey Graham’ın cenaze töreni dolayısıyla yapılacak Zelenski’nin Beyaz Saray ziyaretinde Ekim ayından bu yana ilk kez yüz yüze gelerek ilişkilerini yeniden değerlendirecekler.
