Ankara’nın Samanpazarı, Kale ve Hamamönü gibi tarihi semtlerinde bir zamanlar çekiç sesleriyle yankılanan taş binalar, bugün kaybolmaya yüz tutan mesleklerin son temsilcilerine ev sahipliği yapıyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı ile yerel yönetimler tarafından başlatılan envanter çalışmalarıyla, başkentin somut olmayan kültürel mirası kayıt altına alınarak korunmaya çalışılıyor.
TARİHİ DOKU YENİDEN CANLANIYOR
Türkinform'un açık kaynaklardan derlediği bilgilere göre, Ulus ve çevresindeki tarihi yapılar, yürütülen restorasyon çalışmalarıyla yeniden hayat buluyor. 5366 sayılı yasa kapsamında sürdürülen çalışmalar, yalnızca binaların fiziksel yapısını değil, içindeki üretim kültürünü de yaşatmayı hedefliyor.
Restorasyonla birlikte bu alanlar, müze olmaktan çıkarılarak yaşayan atölyelere dönüştürülüyor. Çekiç seslerinin yeniden duyulduğu, derilerin işlendiği, dokuma tezgahlarının kurulduğu bu mekanlar, Ankara’nın geçmişini bugüne taşıyor.
ANKARA SOFU YENİDEN DOĞUYOR
Bir dönem dünya ticaretinde önemli bir yere sahip olan Ankara Sofu, yeniden canlandırılmaya çalışılan değerler arasında yer alıyor. Ankara keçisinin tiftiğinden üretilen bu özel kumaş, geçmişte sarayların vazgeçilmeziydi.
Sanayi devrimiyle üretimi neredeyse tamamen duran bu zanaat, son yıllarda verilen desteklerle tekrar hayat buluyor. Açılan kurslar ve sağlanan teşvikler sayesinde, sof kumaşı yeniden tezgahlarla buluşuyor.
VERGİ MUAFİYETİ USTALARA DESTEK
Geleneksel mesleklerin yaşatılması için mali düzenlemeler de devreye alındı. Gelir Vergisi Kanunu kapsamında; bakırcılık, çinicilik, ahşap oymacılığı, yorgancılık, keçecilik gibi birçok meslek kolunda faaliyet gösteren ustalar vergiden muaf tutuluyor.
Bu destek, el emeğine dayalı üretim yapan zanaatkarların ayakta kalabilmesi için önemli bir avantaj sağlıyor.
EN BÜYÜK SORUN: ÇIRAK YOK
Tüm bu çabalara rağmen geleneksel mesleklerin geleceği için en büyük tehdit, yetişmiş insan kaynağı eksikliği.
Bakırcılar Çarşısı ve Çıkrıkçılar Yokuşu’ndaki ustalar, gençlerin bu mesleklere ilgi göstermediğini ve çırak bulmakta zorlandıklarını belirtiyor. “Eti senin kemiği benim” anlayışının yerini daha hızlı kazanç beklentisi alırken, ustalar bilgi birikimlerini aktaracak yeni nesil bulamıyor.
GELENEKSEL SANATLAR TURİZMLE YAŞIYOR
Kullanım alanı daralan meslekler ise ayakta kalabilmek için dönüşüm geçiriyor. Semercilik, saraçlık ve demircilik gibi zanaatlar artık günlük ihtiyaçlar yerine turistik ve dekoratif ürünler üretmeye yöneliyor.
Deriden çantalar, el yapımı aksesuarlar ve dekoratif objeler, hem yerli hem yabancı turistlerin ilgisini çekiyor. Bu dönüşüm, mesleklerin tamamen yok olmasını engellerken, Ankara’nın kültürel turizm potansiyelini de artırıyor.
