Sezgin Tanrıkulu, trafik cezalarına ilişkin uygulamaları ve bütçe hedeflerini Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine taşıyarak İçişleri Bakanlığına soru önergesi verdi. CHP İnsan Haklarından Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı da olan Tanrıkulu, 2026 yılı bütçesinde trafik cezalarından elde edilmesi öngörülen gelir ile yılın ilk aylarında gerçekleşen tahsilat rakamları arasındaki farklara dikkat çekti. Önergede, trafik cezalarının artış nedenleri, denetim yöntemleri ve elde edilen gelirlerin kullanım alanlarına ilişkin çok sayıda soru yöneltildi.
BÜTÇE HEDEFİ VE CEZA TUTARLARI GÜNDEMDE
Tanrıkulu’nun önergesinde, 2026 yılı Merkezi Yönetim Bütçesi kapsamında trafik cezalarından yaklaşık 73,3 milyar TL gelir hedeflendiği, ancak yılın ilk dört ayında kesilen ceza tutarlarının 78 milyar TL’yi aştığının basına yansıdığı ifade edildi. Aynı dönemde tahsil edilen tutarın 26,8 milyar TL olduğu belirtilirken bu durumun yıl sonu hedefinin yaklaşık yüzde 37’sine karşılık geldiği aktarıldı. Trafik cezalarındaki artışın yalnızca güvenlik amacıyla mı yoksa bütçe gelirlerini artırma amacıyla mı yapıldığı tartışmalarının kamuoyunda yoğunlaştığı vurgulandı.
TRAFİK GÜVENLİĞİ VE DENETİM SİSTEMLERİ SORGULANDI
Önergede radar uygulamaları, elektronik denetleme sistemleri (EDS) ve fahri trafik müfettişleri tarafından düzenlenen cezalar da gündeme getirildi. Hız sınırlarının belirlenme kriterleri, radar cihazlarının kalibrasyon süreçleri ve denetimlerin teknik yeterliliği gibi konularda şeffaflık talep edildi. Ayrıca trafik cezalarının artışı ile kazalar, ölümler ve yaralanmalar arasındaki ilişkinin bilimsel olarak analiz edilip edilmediği de sorular arasında yer aldı.
“KAMU GÜVENLİĞİ Mİ, GELİR HEDEFİ Mİ?” SORUSU
Tanrıkulu, trafik denetimlerinin temel amacının kamu güvenliği mi yoksa bütçe gelir hedeflerinin gerçekleştirilmesi mi olduğu yönündeki eleştirileri de Meclis gündemine taşıdı. Trafik cezalarından elde edilen gelirlerin hangi kamu hizmetlerinde kullanıldığı, yol güvenliği yatırımlarına ne kadar kaynak ayrıldığı ve bu verilerin kamuoyuyla paylaşılıp paylaşılmadığına ilişkin açıklama talep edildi.
SOSYAL ETKİ VE HUKUKİ DÜZENLEME TALEBİ
Önergede ayrıca trafik cezalarının dar gelirli vatandaşlar üzerindeki etkilerine yönelik sosyal etki analizi yapılıp yapılmadığı da soruldu. Gelir düzeyine göre kademeli ceza sistemi uygulanıp uygulanamayacağı ve Avrupa ülkeleriyle karşılaştırmalı veri çalışması olup olmadığı da gündeme getirildi. Trafik cezalarının şeffaflığı ve vatandaşların hak kayıplarının önlenmesi için yeni bir idari veya hukuki düzenleme planlanıp planlanmadığına ilişkin sorular yöneltildi.
