Kemik yoğunluğu anlamına gelen “dansite”, kemiklerin mineral içeriğini ve dayanıklılığını ifade eder. Tıbbi olarak kemik mineral yoğunluğu (BMD) olarak adlandırılan bu değer, kemiklerin ne kadar sağlam olduğunu gösterir. Dansite düşüklüğü ise kemik mineral yoğunluğunun normal seviyelerin altına inmesi durumudur. Bu tablo, ilerleyen süreçte osteopeni ya da osteoporoz gibi hastalıkların habercisi olabilir.
DANSİTE DÜŞÜKLÜĞÜ NEDİR?
Dansite düşüklüğü, kemiklerdeki mineral miktarının azalması sonucu kemik yapısının zayıflaması anlamına gelir. Kemikler zamanla daha kırılgan hale gelir. Özellikle omurga, kalça ve bilek kemiklerinde kırık riski artar. Bu durum çoğu zaman belirti vermeden ilerler ve genellikle kemik yoğunluğu ölçümü sırasında tespit edilir.
DANSİTE DÜŞÜKLÜĞÜ NEDEN OLUR?
Dansite düşüklüğünün en yaygın nedenleri arasında yaşlanma, hormonal değişiklikler, özellikle kadınlarda menopoz dönemi, yetersiz kalsiyum ve D vitamini alımı yer alır. Hareketsiz yaşam tarzı, sigara ve alkol kullanımı, bazı kronik hastalıklar ve uzun süreli kortikosteroid kullanımı da kemik yoğunluğunu olumsuz etkileyebilir. Genetik faktörler de risk unsurları arasında bulunur.
DANSİTE DÜŞÜKLÜĞÜ TEHLİKELİ Mİ?
Kemik yoğunluğunun azalması, özellikle ileri yaş grubunda ciddi kırıklara yol açabilir. Kalça kırıkları başta olmak üzere omurga çökme kırıkları yaşam kalitesini önemli ölçüde etkileyebilir. Erken dönemde fark edilmediğinde ilerleyerek osteoporoza dönüşebilir. Bu nedenle düzenli kontroller önem taşır.
DANSİTE DÜŞÜKLÜĞÜ NASIL YÜKSELTİLİR?
Kemik sağlığını korumak ve yoğunluğu artırmak için dengeli beslenme büyük önem taşır. Kalsiyum ve D vitamini açısından zengin besinlerin tüketilmesi önerilir. Güneş ışığından yeterli düzeyde yararlanmak, düzenli egzersiz yapmak ve özellikle ağırlık taşıma egzersizlerine yönelmek kemik yapısını destekler. Doktor kontrolünde gerekli görülürse ilaç tedavisi de uygulanabilir.
DANSİTE DÜŞÜKLÜĞÜ NASIL ANLAŞILIR?
Dansite düşüklüğü çoğu zaman belirti vermez. Tanı, kemik yoğunluğu ölçümü olarak bilinen DEXA (Dual Enerji X-Ray Absorpsiyometri) testi ile konulur. Bu test sonucunda T skoru değerlendirilir. T skorunun -1 ile -2,5 arasında olması osteopeni, -2,5’in altında olması ise osteoporoz olarak kabul edilir.
DANSİTE DÜŞÜKLÜĞÜ ÇOCUKLARDA KAÇ OLMALI?
Çocuklarda kemik yoğunluğu değerlendirmesi yetişkinlerden farklı olarak Z skoru üzerinden yapılır. Z skorunun -2’nin altında olması yaş grubuna göre düşük kemik yoğunluğu olarak kabul edilir. Çocukluk döneminde yeterli kalsiyum alımı, dengeli beslenme ve düzenli fiziksel aktivite kemik gelişimi açısından kritik önem taşır.
Kemik sağlığının korunması için risk grubunda yer alan kişilerin düzenli kontrollerini yaptırması ve uzman hekim görüşü doğrultusunda hareket etmesi önerilir.
