2024 yılında Türkiye’de ürün güvenliği denetimleri hız kazandı. Tarım, sağlık, kozmetik ve elektrikli cihazlardan oluşan binlerce ürün partisi mercek altına alındı. Yapılan denetimlerde 262 bin 898 parti ürün incelendi; uygunsuz bulunan 13 bin 520 ürün için 1,8 milyar lirayı aşan para cezası kesildi. Artan denetim, tüketici güvenliği ve piyasa şeffaflığı açısından önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.
UYGUNSUZ ÜRÜNLERE REKOR CEZA
Tüketici güvenliğini sağlamak amacıyla yürütülen piyasa gözetimi ve denetimi faaliyetleri, 2024 yılında büyük bir ivme kazandı. Ticaret Bakanlığı koordinasyonunda 9 kamu kurumu tarafından yapılan denetimlerde 262 bin 898 parti ürün incelendi. Bunlardan 13 bin 520’si mevzuata aykırı bulunarak ceza kapsamına alındı. Kesilen toplam ceza miktarı ise dudak uçuklattı: 1 milyar 825 milyon lirayı aştı.
Denetimlerde en fazla öne çıkan ürün grubu gıda ve gıda ile temas eden malzemeler oldu. 65 bini aşkın gıda ürünü incelenirken, bunların önemli bir kısmı riskli ya da ciddi risk taşıyan kategoride değerlendirildi. En çok denetim yapan kurum ise 128 bin 735 denetimle Tarım ve Orman Bakanlığı oldu. Sağlık Bakanlığı 64 bin denetimle ikinci sırada yer alırken, Ticaret Bakanlığı’na bağlı Tüketicinin Korunması ve Piyasa Gözetimi Genel Müdürlüğü denetimlerini yüzde 74 artırarak dikkat çekti.
Uygunsuz bulunan ürünlerin detaylarına bakıldığında, 4 bin 21’i doğrudan sağlık veya güvenlik riski taşıyordu. 213 ürün ise “ciddi risk” grubunda yer aldı. 9 bini aşkın ürün ise etiket, işaretleme gibi teknik eksiklikler nedeniyle uygunsuz sayıldı. En fazla uygunsuzluk tespit edilen ürünler arasında kozmetik ürünler, asansörler, tıbbi cihazlar, elektrikli aletler ve makineler yer aldı.
İTHAL ÜRÜNLER DE RADAR ALTINDA
İç piyasada denetlenen ürünlerin yaklaşık 46 bini ithal kaynaklıydı. Bu ürünlerin 1870’i standartlara uymadığı için uygunsuz ilan edildi. Elektrikli ekipmanlar ve tıbbi cihazlar bu alanda öne çıkan en riskli gruplar arasında yer aldı. Denetim faaliyetlerinin etkinliği sadece sayılarla sınırlı değil. 2025 yılı itibarıyla denetim personeli sayısı yüzde 22 artışla 16 bin 894’e yükseldi.
Ticaret Bakanlığı yetkilileri, tüketicilerin güvenli ürüne erişiminin devletin öncelikli hedeflerinden biri olduğunu ve denetimlerin artarak süreceğini belirtti. Özellikle çocuk ürünleri, gıda, tıbbi ekipman ve kozmetik gibi doğrudan sağlığı etkileyen ürün gruplarına yönelik kontrollerin daha da sıklaştırılacağı ifade edildi.
