Ankara'nın Etimesgut ilçesine bağlı Eryaman, son 30 yılda gösterdiği hızlı gelişimle Başkent'in en büyük ve en modern yerleşim bölgelerinden biri haline geldi. Binlerce konut, alışveriş merkezleri, metro hattı ve geniş bulvarlarıyla dikkat çeken semtin adı ise aslında günümüzden yaklaşık bin yıl öncesine uzanan tarihi bir geçmişe dayanıyor. Bugün birçok kişinin yalnızca bir semt adı olarak bildiği Eryaman'ın isminin, Anadolu'nun Türkleşme sürecinde önemli bir yere sahip olduğu kabul edilen Emir Yaman (bazı kaynaklarda İmir Yaman) adlı Türkmen liderinden geldiği belirtiliyor.
MALAZGİRT'TEN ÖNCE BAŞLAYAN ANADOLU YOLCULUĞU
Türk tarihine ilişkin anlatımlara göre, Anadolu'nun yalnızca fetihlerle değil, Horasan ve Türkistan'dan gelen dervişler, erenler ve alperenlerle de yurt haline getirildiği ifade ediliyor. Hoca Ahmet Yesevi'nin yetiştirdiği dervişlerin Anadolu'nun farklı bölgelerine gönderildiği, özellikle İç Anadolu'da birçok yerleşimin oluşmasında bu manevi önderlerin etkili olduğu aktarılıyor. 1071 Malazgirt Zaferi'nin ardından Oğuz boylarının Anadolu'ya yerleşmesi hız kazanırken, 1073 yılında Ankara ve çevresi de Oğuz Türklerinin hâkimiyetine girdi.
EYMÜR BOYU ANKARA'YA YERLEŞTİ
Tarihî kaynaklarda yer alan bilgilere göre, Oğuzların Eymür Boyu, Ankara çevresini yurt edinen ilk Türkmen toplulukları arasında gösteriliyor. Bu topluluğun başında ise İmir Yaman ya da halk arasında bilinen adıyla Emir Yaman bulunuyordu. Bölgenin iskân edilmesinde önemli rol oynadığına inanılan Emir Yaman'ın adı, yüzyıllar boyunca halk arasında yaşamaya devam etti. Dil değişimleri ve halk söyleyişiyle birlikte "Emir Yaman" ifadesinin zaman içerisinde "Eryaman" şekline dönüştüğü rivayet ediliyor.
FATİH KANUNNAMESİ'NDE DE İZLERİNE RASTLANIYOR
Anlatımlara göre Eymür Boyu mensubu Türkmenler, Osmanlı döneminde de önemini korudu. Fatih Sultan Mehmet döneminde hazırlanan Fatih Kanunnamesi'nde, bu Türkmen topluluğunun askerî sınıf içerisinde değerlendirildiğine ilişkin bilgiler yer alıyor. Bu durum, bölgenin yalnızca manevi değil, askerî ve stratejik açıdan da önem taşıdığını ortaya koyuyor.
SEMTİN ORTASINDA YÜKSELEN TÜRBE
Bugün yüksek katlı konut projeleri ve modern yaşam alanlarının arasında kalan Emir Yaman Türbesi, Eryaman'ın tarihî hafızasını yaşatan en önemli yapılardan biri olarak görülüyor. Yüzlerce yıllık geçmişe sahip olduğu kabul edilen türbe, yıllardır ziyaretçilerini ağırlıyor. Özellikle dua etmek ve adak adamak isteyen vatandaşlar tarafından sıkça ziyaret edilen türbe, bölgenin en önemli manevi duraklarından biri olmayı sürdürüyor. Modern şehirleşmenin tam ortasında yer alan türbe, geçmiş ile bugünü aynı noktada buluşturan simgelerden biri olarak dikkat çekiyor.
2018 YILINDA ANIT MEZAR YAPILDI
Emir Yaman'ın hatırasını yaşatmak amacıyla 2018 yılında türbenin bulunduğu alanda kapsamlı bir düzenleme gerçekleştirildi. Yapılan çalışmalar kapsamında anıt mezar inşa edilirken çevre düzenlemesi de yenilendi. Böylece hem türbenin korunması hem de ziyaretçilerin daha rahat ulaşım sağlaması hedeflendi. Bugün semtin merkezinde yer alan bu alan, Eryaman'ın tarihini merak edenlerin uğrak noktaları arasında bulunuyor.
ÇOĞU ERYAMANLI BİLE BİLMİYOR
Her gün on binlerce kişinin yaşadığı, metrodan inip evine gittiği ya da alışveriş yaptığı Eryaman'ın adının ardındaki bu hikâye, semtte yaşayan birçok kişi tarafından dahi bilinmiyor. Modern konut projeleriyle özdeşleşen semtin ismi, aslında Anadolu'nun Türkleşme sürecine uzanan tarihî bir mirası yaşatıyor. Bu yönüyle Eryaman, yalnızca Ankara'nın en büyük yerleşim alanlarından biri değil, aynı zamanda geçmişi bin yılı aşan kültürel ve tarihî bir hafızanın da taşıyıcısı olarak öne çıkıyor.
MODERN ANKARA'NIN İÇİNDE YAŞAYAN TARİH
Bugün gökdelenlerin, sitelerin ve geniş bulvarların çevrelediği Eryaman, ilk bakışta tamamen modern bir yerleşim merkezi gibi görünse de, ismi ve merkezindeki Emir Yaman Türbesi sayesinde geçmişi günümüze taşımayı sürdürüyor. Ankara'nın hızla büyüyen yüzünün altında yatan bu tarihî miras, Başkent'in yalnızca Cumhuriyet dönemiyle değil, Selçuklu öncesinden başlayan Anadolu serüveniyle de şekillendiğini gözler önüne seriyor. Bin yıl öncesinden bugüne ulaşan Emir Yaman adı ise, yaşamaya devam eden en eski semt hikâyelerinden biri olarak hafızalardaki yerini koruyor.
