Son yıllarda zihinsel tükenmişlik, dikkat dağınıklığı, göz yorgunluğu, uyku problemleri ve motivasyon kaybı gibi şikayetler, özellikle gençler ve beyaz yakalı çalışanlar arasında sıkça konuşulan bu durum haline geldi. Konuyu Türkinform’a değerlendiren uzmanlar, sürekli dijital uyaranlara maruz kalmanın beynin dinlenme kapasitesini azaltacağı uyarısında bulunuyor.
Dijital yorgunluğun yalnızca fiziksel değil aynı zamanda psikolojik bir baskı oluşturduğuna dikkat çeken uzmanlar, sürekli çevrim içi kalma halinin, beynin “tetikte olma” mekanizmasını sürekli aktif tuttuğunu belirtiyor.
BEYİN DİNLENEMİYOR
Sosyal medya bildirimleri, kısa videolar, sürekli mesaj kontrolü ve ekran geçişlerinin dikkat sistemini zorladığını ve yorduğunu belirten uzmanlar, insan beyninin gün boyunca bu kadar yoğun bilgi akışına evrimsel olarak hazırlıklı olmadığına işaret ediyor.
BELİRTİLER NELER?
Uzmanlar, sürekli halsizlik hissi, odaklanma problemi, baş ağrısı ve göz yanması, uyku kalitesinde düşüş, sosyal medya sonrası mutsuzluk hissi, dikkat süresinin kısalması, sürekli telefona bakma isteği ve motivasyon düşüklüğü olması durumunda dijital yorgunluk etkilerinin yaşandığını ifade ediyor.
Bu durumdan kurtulmak isteyenlere uzmanların önerdiği 5 yöntem ise şöyle:
1-BİLDİRİMLERİ AZALTMAK
Uzmanlara göre sürekli gelen bildirimler beynin dikkat sistemini bölüyor. Her bildirim, zihni yeniden uyararak stres seviyesini artırabiliyor.
Bu nedenle gereksiz uygulama bildirimlerini kapatmak ve telefonu belirli aralıklarla kontrol etmek öneriliyor.
2-EKRAN MOLASI VERİN
Göz doktorları özellikle uzun süre bilgisayar kullananlara “20-20-20 kuralını” öneriyor. Her 20 dakikada bir, 20 saniye boyunca yaklaşık 20 metre uzağa bakmak göz kaslarının rahatlamasına yardımcı olabiliyor. Ayrıca kısa yürüyüşler yapmak ve ekran dışı aktivitelerle zihni dinlendirmenin faydalı olduğu belirtiliyor.
3-UYKU ÖNCESİ TELEFONA BAKMAYIN
Uzmanlara göre ekranlardan yayılan mavi ışık melatonin hormonunu baskılayabiliyor. Bu durum uyku kalitesini bozarken zihinsel yorgunluğu artırabiliyor. Uzmanlar, özellikle yatmadan en az bir saat önce ekran kullanımının azaltılmasını öneriyor.
4-SOSYAL MEDYAYA SINIR
Sürekli sosyal medyadaki içerikleri izlemenin beyni pasif hale getirebileceği uyarısında bulunan uzmanlar, özellikle kısa video akışlarının dikkat süresini olumsuz etkileyebileceğini belirtiyor. “Dijital detoks” öneren uzmanlar, sosyal medya kullanımını süreyle sınırlandırmanın ve ekran sürelerini azaltmanın önemine vurgu yapıyor.
5-GERÇEK HAYATA DÖNÜN
Uzmanlar, insan beyninin gerçek sosyal etkileşimlere ihtiyaç duyduğunun altını çizerek, doğada zaman geçirmek, yürüyüş yapmak, yüz yüze sohbet etmek ve fiziksel aktivite ile zihinsel rahatlama sağlamanın rahatlama yaratacağını ifade ediyor. Uzmanlar özellikle hobi edinmenin dijital yorgunluğu azaltmada etkili olabileceğini belirtiyor.
