HÜRMÜZ BOĞAZI'NDA KRİTİK EŞİK VE FİYAT PATLAMASI
Küresel petrol tüketiminin %20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı, jeopolitik krizin merkez üssü haline gelmiş durumda. Deniz yoluyla taşınan ham petrol sevkiyatlarının yaklaşık %30’unu sırtlayan bu stratejik geçiş noktasında yaşanacak uzun süreli bir kesinti, Brent petrolü varil başına 147 ABD Doları’na kadar çıkararak 2008 yılındaki tarihi rekorun kırılmasına neden olabilir. Coface Sektör Araştırmaları Başkanı Ruben Nizard, mevcut çatışmanın süresine bağlı olarak makroekonomik etkilerin enerji fiyatlarını katlayabileceği konusunda uyarıyor.
ARZ FAZLASINDAN JEOPOLİTİK RİSK PRİMİNE GEÇİŞ
Askeri operasyonlar başlamadan önce petrol piyasaları, 2025 yılı için ortalama 68 dolar beklentisiyle "arz fazlası" dönemini yaşadığına dikkat çeken Nizard, "Ancak ABD ve İsrail’in İran’a yönelik hamleleri sonrası Brent petrol haftaya %10’luk sert bir yükselişle başladı. Bu artışın temelinde somut bir arz kesintisinden ziyade, aşırı belirsizlik ve jeopolitik risk primindeki sıçrama yatıyor. İran’ın günlük 1,5 milyon varillik ihracat kapasitesinde yaşanacak bir aksama, özellikle Asya’daki alıcıları daha pahalı alternatiflere mecbur bırakarak fiyatlardaki yukarı yönlü baskıyı körüklüyor." ifadelerini kullandı.
ALTYAPI TAHRİBATI VE LOJİSTİK ZİNCİRDE KIRILMA
İran’ın sadece kendi üretimini değil, Körfez’deki komşu ülkelerin petrol altyapısını da hedef alma ihtimali, piyasaları en çok endişelendiren senaryolar arasında olduğunu vurgulayan Nizard şöyle devam etti:
"OPEC+’ın Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri’nde yoğunlaşan 4-5 milyon varillik yedek kapasitesi, geniş ölçekli bir tahribatı absorbe etmekte yetersiz kalabilir. Ayrıca Hürmüz Boğazı'ndaki riskler sadece petrolü değil; LNG, gübre, alüminyum ve petrokimya taşımacılığını da tehdit ediyor. Navlun maliyetleri ve sigorta primlerindeki artışın, Süveyş Kanalı gibi diğer stratejik rotalara sıçrama riski bulunuyor."
KÜRESEL EKONOMİDE STAGFLASYON VE ENFLASYON ŞOKU
"Petrol fiyatlarının 100 dolar bandının üzerine yerleşmesi, küresel enflasyonda yeni bir sıçramayı tetikleme riski taşıyor." diyen Nizard, "Analizler, Brent petroldeki her 15 dolarlık kalıcı artışın küresel büyümeyi 0,2 puan aşağı çekerken, enflasyona 0,5 puan eklediğini gösteriyor. Bu durum, merkez bankalarının para politikasında gevşeme planlarını rafa kaldırarak yeniden sıkılaşmaya yönelmesine neden olabilir. Zayıf büyüme ile yüksek enflasyonun birleştiği "stagflasyon" senaryosu, enerji ithalatına bağımlı ekonomiler için ciddi bir makroekonomik şok ve tedarik zinciri krizi anlamına geliyor." şeklinde konuştu.
