İran ile İsrail arasındaki çatışmanın 3. gününe girildiği şu günlerde, savaşın bölgesel ve küresel etkileri tartışılmaya devam ediyor. Ekonomik göstergelerde petrol ve altın fiyatlarının artmasıyla başlayan dalgalanmanın ardından, gelişmeleri yakından takip eden gazeteci Fatih Altaylı’dan çok dikkat çeken bir değerlendirme geldi. Altaylı, savaşın nihai hedeflerinden birinin Türkiye olmasa bile uzun vadede Türkiye’nin ciddi anlamda etkilenebileceğini vurgularken, asıl hedefin ise Çin olduğuna işaret etti. Ayrıca ABD’nin savaşta İsrail’e verdiği desteğin arkasındaki stratejik hesapları da kamuoyuyla paylaştı.
Türkiye doğrudan hedef olmasa da etkilenebilir
Fatih Altaylı, YouTube üzerinden yaptığı açıklamada, bölgedeki savaşın Türkiye üzerinde doğrudan bir hedef olmayabileceğini ancak uzun vadede Türkiye’nin ekonomik ve siyasi açıdan olumsuz etkilerle karşılaşabileceğini belirtti. 2011 yılında Arap Baharı ile başlayan süreç ve ardından Suriye’deki karışıklıkların Türkiye’de ciddi sorunlara yol açtığını hatırlatan Altaylı, benzer bir senaryonun bu kez savaş nedeniyle de gündeme gelebileceğine dikkat çekti. “Suriye meselesi Türkiye’nin başına büyük sıkıntılar açtı. Şimdi de uzun vadede Türkiye’nin bundan negatif etkilenmesi ihtimali yüksek görünüyor” dedi.
Çin: Henüz gündemde olmayan ama büyük hedef
Altaylı’nın en çarpıcı tespiti ise savaşın asıl önemli hedeflerinden birinin Çin olduğuydu. “Kimse bunu henüz konuşmuyor” diyen Altaylı, ABD’nin İsrail’e verdiği yüksek desteğin temelinde Çin’i ekonomik ve siyasi olarak zorlamak yatıyor diye değerlendirdi. Çin’in İran ile enerji ilişkilerinin ve Batı ile kurmaya çalıştığı stratejik bağların bu savaşla ciddi şekilde sarsılacağını ifade etti. Enerji fiyatlarındaki yükselişin Çin ekonomisi üzerinde ciddi baskı yaratacağını belirten Altaylı, “Amerika İsrail’e bir taşla birden fazla kuş vuruyor” diyerek bu stratejiyi özetledi.
ABD’nin İsrail desteği çok yönlü bir hamle
Altaylı, ABD’nin İsrail’e desteğini sadece bölgesel bir çatışma olarak değil, küresel jeopolitik bir hamle olarak gördüğünü söyledi. Petrol fiyatlarındaki yükselişin zaten zor durumda olan Avrupa ekonomilerine zarar vereceğini, buna karşılık Çin’in artan enerji talebinin ise ekonomik açıdan daha büyük bir yük oluşturacağını vurguladı.
Çin, Rusya ve BRICS faktörü
Önümüzdeki süreçte savaşın sona erdirilmesi için Çin’in, Rusya’nın ve BRICS ülkelerinin aktif rol alabileceği öngörüsünde bulunan Altaylı, bu aktörlerin arabuluculuk ve diplomatik girişimlerde bulunarak süreci yumuşatmaya çalışacağını düşündüğünü dile getirdi. “Bu işin uzun sürmesi kimsenin işine gelmez” mesajını veren Altaylı, dünyanın büyük güçlerinin bu krizden doğrudan ve dolaylı biçimde etkileneceğini ve bu yüzden çözüm arayışlarının hızlanacağını ifade etti.
