Türkiye'de iklim değişikliği ve bilinçsiz su kullanımı, gölleri geri dönülmez bir krize sürüklüyor. Kuruma tehlikesi yaşayan 8 göl için Tarım ve Orman Bakanlığı, acil müdahale planları hazırlıyor. Eber, Akşehir, Bafa, Beyşehir, Burdur, İznik, Sapanca ve Seyfe gölleri için başlatılan çalışma, diğer su kaynaklarına da örnek olacak. Hedef: Su kaybını durdurmak, ekosistemleri yeniden ayağa kaldırmak.
TÜRKİYE SU KITLIĞI EŞİĞİNDE
Türkiye, kişi başına düşen yıllık kullanılabilir su miktarı açısından "su stresi altındaki ülkeler" kategorisinde yer alıyor. 2030 yılı itibarıyla su sıkıntısı çeken ülkeler sınıfına girmemiz muhtemel görünüyor. Göllerdeki seviye kayıpları ve ekosistem bozulmaları da bu tehlikenin sinyallerini veriyor.
Göl havzalarında hızla artan tarımsal sulama, plansız sanayileşme ve iklim krizinin tetiklediği kuraklık, doğal gölleri tehdit ediyor. Özellikle son yıllarda bazı göllerde su seviyesi ciddi oranda düşerken, sazlık alanların yok olduğu ve birçok canlı türünün yaşam alanını kaybettiği gözlemlendi.
8 GÖL İÇİN ÖZEL EYLEM PLANI GELİYOR
Tarım ve Orman Bakanlığı Aralık 2024’teki Ulusal Su Kurulu toplantısında alınan karar doğrultusunda 8 göl için acil eylem planı hazırlıyor. Plan, hem mevcut su kaynaklarının korunmasını hem de göl çevresindeki yaşam alanlarının sürdürülebilirliğini hedefliyor.
Eylem planının bir diğer ayağı da "Kuraklık Tahmini ve Erken Uyarı Sistemi" olacak. Bu sistem sayesinde kuraklık riski önceden tahmin edilecek ve çiftçiler ile kurumlar önceden bilgilendirilecek. Böylece tarımsal üretim ve su yönetimi daha verimli hale getirilecek.
Eylem planlarının temelinde daha önce hazırlanan Eğirdir Gölü Eylem Planı yer alıyor. Eğirdir’de uygulanan stratejiler, şimdi benzer koşullara sahip 8 göle uyarlanarak genişletilecek. Bu süreçte hem bilimsel veriler hem de yerel dinamikler dikkate alınacak.
Geçtiğimiz günlerde düzenlenen "Kuraklık Riski Altındaki Göller Çalıştayı"nda, su bütçesi, göl ekosistemleri, kuraklık senaryoları, hukuki altyapı ve koruma stratejileri ele alındı. Kamu kurumları, STK’lar ve akademisyenlerin katkısıyla, gölleri yaşatacak çözümler masaya yatırıldı.
SU TASARRUFU ARTIK ZORUNLULUK
İlk etapta seçilen 8 gölün ardından Türkiye’de kuruma riski altındaki diğer doğal göller için de benzer eylem planları hazırlanacak. Tarım ve Orman Bakanlığı ayrıca "Su Verimliliği Strateji Belgesi ve Eylem Planı" yayımlayarak 112 farklı eylem geliştirdi. Su Verimliliği Yönetmeliği ve Su Verimliliği Bilgi Sistemi de devreye alındı.
Türkiye’nin su kaynakları artık alarm veriyor. Göllerimiz sadece doğal güzellik değil tarım, içme suyu ve ekosistem açısından yaşamsal öneme sahip. Acil eylem planları, kaynakları gelecek nesillere aktarabilmek için son şans olabilir.
