CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, Türkiye’de artan hayat pahalılığının özellikle dar gelirli vatandaşların harcama alışkanlıklarını derinden etkilediğini açıkladı. Gürer, emekli, asgari ücretli ve sabit gelirli yurttaşların gıdayı öncelediğini, kıyafet ve ayakkabı gibi temel ihtiyaçlarda ise artık yeni ürün yerine tamir veya ikinci el ürünlere yöneldiğini söyledi.
GIDA ÖNCELİKLİ, GİYİM İKİNCİ EL
Gürer, ekonomik sıkıntıların günlük yaşamı zorlaştırdığını belirterek şu değerlendirmeyi paylaştı:
“Asgari ücretli, emekli ve dar gelirli vatandaşlarımız için yeni bir mont veya ayakkabı almak artık hayli güçleşti. Sınırlı gelirle öncelik gıdaya veriliyor. Geriye kalanla ise ya eski kıyafet tamir ettiriliyor ya da ikinci el ürünlere yönelim artıyor.”
Verilere göre, mağazalarda 2.500 – 5.500 TL arasında satılan kışlık montlar ikinci el piyasasında 600 – 1.200 TL’ye alıcı buluyor. Aynı şekilde 1.800 – 4.000 TL’lik spor ayakkabılar ikinci elde 450 – 900 TL arasında satışa çıkıyor. Yünlü kazak ve pantolon gibi ürünlerde de ikinci el fiyatları sıfır ürünlere göre yaklaşık %70 daha ucuz.
İKİNCİ EL PLATFORMLARINDA BÜYÜK ARTIŞ
Gürer, ikinci el alışveriş platformlarının işlem hacmindeki artışa dikkat çekti ve bunun tek başına ekonomik bir refah göstergesi olmadığını vurguladı:
“İkinci el satış siteleri ve uygulamalarındaki büyük artış, ekonomik sorunların hangi boyuta ulaştığını gösteriyor. Yeni ürün alamayan vatandaşlar ikinci el platformlarına akın ediyor. Bu durum yalnızca tüketiciyi değil, yeni üretim yapan esnaf ve tekstil sektörünü de etkiliyor.”
Girdi maliyetleri ve sektörün mevcut yapısal sorunlarına rağmen tüketici alışkanlıklarındaki değişimin tekstil üreticilerinin de gelirlerini zorladığını söyleyen Gürer, ekonomik tablonun etkilerinin her kesimde hissedildiğini dile getirdi.
DAYANIŞMADAN MECBURİYETE
Gürer, geçmişte ihtiyaç sahibiyle paylaşım kültürünün hâkim olduğunu ancak bugün bunun yerini zorunluluğun aldığını belirtti:
“Eskiden komşunun çocuğuna verilen giysiler artık 100 – 200 TL’ye internette satışa çıkarılıyor. Bu, sadece ekonomik şartların değil, dayanışma kültürünün de erozyona uğradığının göstergesidir.”
GELİRİN ÇOĞU GIDA VE BARINMAYA GİDİYOR
Vatandaşın gelirinin büyük bölümünün gıda ve barınma gibi temel ihtiyaçlara harcandığını ifade eden Gürer, sözlerini şu şekilde tamamladı:
“Kısıtlı gelirle mutfak ve kirayı karşılamak kolay değil. Geriye çok az para kalıyor. Bu şartlarda yeni giysi almak veya çocuğuna yeni kıyafet almak neredeyse imkânsız hale geliyor.”
Gürer, yöneticilerin pazar yerlerindeki gerçek durumu görmeleri gerektiğini vurgulayarak halkı ikinci el ürünlere mahkûm eden ekonomik tabloya dikkat çekti.
