Türkiye'de hane halklarının 2024 yılına ilişkin gıda israfı verileri açıklandı. Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yayımlanan verilere göre, geçen yıl en fazla israf edilen gıda grubu taze meyve ve sebzeler oldu. Bu grubu ekmek takip ederken, gıdaların çöpe atılmasındaki en büyük nedenin bozulma olduğu belirlendi.
TÜİK VERİLERİ GIDA İSRAFINDA İLK SIRADAKİ ÜRÜNLERİ ORTAYA KOYDU
Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre, hane halklarının geçen yıl en fazla israf ettiği gıda grubu yüzde 39,7 ile taze meyve ve sebzeler olarak kayıtlara geçti. Ekmek ise yüzde 32,5 ile ikinci sırada yer aldı.
İsraf edilen diğer ürün grupları arasında süt ve süt ürünleri yüzde 15,1, kuru bakliyat yüzde 5,9 oranında yer aldı. Makarna ile et ve et ürünlerinin israf edilme oranı ise yüzde 2,7'şer olarak belirlendi.
İSRAFIN ANA NEDENİ
Gıda ürünlerinin çöpe atılma nedenleri incelendiğinde, yüzde 74,4 ile bozulma ilk sırada yer aldı. Son kullanma tarihinin geçmesi nedeniyle gıda israf ettiğini belirtenlerin oranı yüzde 12,1 oldu.
Fazla satın alınması veya gereğinden fazla pişirilmesi nedeniyle gıda israf ettiğini ifade edenlerin oranı ise yüzde 6,3 olarak kaydedildi.
Araştırmada, hane halklarının yüzde 84'ü gıda ürünlerini hiçbir zaman çöpe atmadığını belirtirken, yüzde 12,7'si nadiren, yüzde 0,3'ü ise sıklıkla çöpe attığını bildirdi.
ALIŞVERİŞTE LİSTE YAPMA ALIŞKANLIĞI
Tüketicilerin alışveriş alışkanlıklarına ilişkin veriler, alışveriş listesi hazırlama yönteminin yaygın olarak kullanıldığını ortaya koydu.
Buna göre, 2025 yılında tüketicilerin yüzde 54,4'ü alışverişe liste yaparak çıktı. Ürünün fiyatını takip ederek alışveriş yapanların oranı yüzde 14,9 olurken, plansız alışveriş yaptığını belirtenlerin oranı yüzde 14,4 olarak tespit edildi.
Gelir gruplarına göre değerlendirildiğinde, alışveriş listesi hazırlama oranının en düşük gelir grubunda yüzde 57,3, en yüksek gelir grubunda ise yüzde 49,9 olduğu görüldü.
TÜKETİLEMEYEN GIDALAR HAYVANLARA VERİLİYOR
Gıda israfını önlemek amacıyla uygulanan yöntemler arasında tüketilemeyen gıdaların hayvanlara verilmesi öne çıktı. Bu yöntemi kullananların oranı 2024 yılında yüzde 27,3 iken, 2025 yılında yüzde 28,7'ye yükseldi.
Gelir düzeyi en düşük grupta tüketilemeyen gıdaları hayvanlara verme oranı yüzde 35,9 olarak belirlenirken, en yüksek gelir grubunda bu oran yüzde 27,8 olarak kaydedildi.
Araştırmada ayrıca tüketicilerin yüzde 83,6'sı gıda israfını önlemek için bireysel olarak gerekli çabayı gösterdiğini ifade etti.
