Konuyu Türkinform’a değerlendiren uzmanlar, akıllı telefon, bilgisayar veya tabletlerin insan hayatında günün büyük bölümünü kapladığına işaret ederek, özellikle kesintisiz ekran kullanımının beynin dikkat ve odaklanma kapasitesini zayıflattığı uyarısında bulunuyor.
Son yapılan araştırmalar, sık sık bildirim kontrol etmenin beyni “sürekli uyarılma” durumunda tuttuğunu ve derin düşünme becerisini körelttiğini gösteriyor. Bu durum, zamanla dikkat dağınıklığı, unutkanlık ve zihinsel yorgunluk olarak kendini gösterebiliyor.
AYNI ANDA ÇOK İŞ ZARAR VERİYOR
Birçok kişi aynı anda birden fazla işi yapabilmenin verimliliği artırdığını düşünse de bilimsel veriler, bunun tam tersini ortaya koyuyor. Uzmanlar, beyinin aynı anda birden fazla karmaşık görevi yönetmek yerine, hızlı geçişler yaparak performans kaybına neden olduğu uyarısında bulunuyor.
Bu işlem sırasında, hata oranı artıyor, tepki süresi uzuyor ve bilgi işleme kapasitesi düşebiliyor.
Nöropsikologlar, uzun vadede bu alışkanlığın beyin fonksiyonlarını yavaşlatabileceğini belirtiyor.
UYKU DÜZENİNİ BOZUYOR
Uzmanların dikkat çektiği bir diğer önemli alışkanlık ise düzensiz uyku. Gece geç saatlere kadar ekran başında kalmak, melatonin üretimini baskılayarak uyku kalitesini düşürüyor.
Vücut yeterli uyuyamadığında, hafıza oluşumu zayıflıyor, öğrenme kapasitesi düşüyor ve karar verme süreçleri olumsuz etkileniyor.
Bilim insanlarına göre beyin, gün içinde edinilen bilgileri işlemek için kaliteli uykuya ihtiyaç duyuyor. Bu süreç bozulduğunda zihinsel performans da geriliyor.
DOPAMİNİN ÖNEMİ
Uzmanlar, sosyal medya kullanımının beyinde dopamin bağımlılığı benzeri bir döngü oluşturduğunun altını çizerek, sürekli yeni içerik tüketimi, kısa süreli haz sağlarken, uzun vadede motivasyon düşüşüne neden olacağına işaret ediyor.
Bunun sonucu olarak, odaklanma süresinin kısalması, sabırsızlık artışı, derin düşünme becerisinde azalma gibi olumsuzluklar ortaya çıkabiliyor.
RUTİNDEKİ TEHLİKE
Bazı günlük rutin alışkanlıkların tehlikeli hale gelmesinin temel nedenini sürekli tekrar edilmesi olarak gösteren uzmanlar, beyinin tekrar eden davranışlara uyum sağlarken, bazı işlevleri otomatikleştirdiğinin altını çiziyor. Bu sürecin zihinsel esnekliğin azalması riski taşıdığı ifade ediliyor.
Uzmanlar, özellikle tek tip rutinler ve zihinsel olarak pasif geçirilen zamanın, beynin aktif kalmasını engelleyerek, bilişsel gerilemeyi hızlandıracağı uyarısında bulunuyor.
NE YAPMALI?
Beyin sağlığını korumak için ekran kullanımına düzenli molalar vermek, tek işe odaklanmayı alışkanlık haline getirmek, uyku düzenini korumak, gün içinde zihinsel olarak uyarıcı aktiviteler yapmak ve fiziksel hareketi artırmak gibi tavsiyelerin beynin işleyişine yardımcı olacağı belirtiliyor.
Günlük yaşamda sıradan görülen davranışların, uzun vadede beyin sağlığını doğrudan etkileyebildiğine işaret eden uzmanlar, zihinsel performansı korumanın yolunun, bu alışkanlıkları fark ederek, bilinçli şekilde düzenlemekten geçtiğine işaret ediyor.
