İstanbul Ticaret Odası (İTO) Başkanı Şekib Avdagiç, son günlerde artan İran-İsrail gerilimi ve bölgedeki çatışmaların küresel ticaret, enerji fiyatları ve Türkiye ekonomisi üzerindeki etkilerine dikkat çekti. Avdagiç, özellikle Hürmüz Boğazı'nın önemi, bölgedeki hava sahalarının kapanması, gemi lojistiği üzerindeki baskılar ve korumacılık politikaları konusunda önemli açıklamalarda bulundu.
“Hürmüz Boğazı petrol ve doğalgaz için kilit geçit”
Avdagiç, Hürmüz Boğazının yalnızca dünyadaki petrol ihracatının %20 ila %25’ini taşımadığını, aynı zamanda doğalgaz ve mal ithalatı için de hayati bir geçit olduğunu vurguladı. “Hürmüz, sadece enerji değil; mal trafiği açısından da çok kritik bir rol üstleniyor. Küresel tedarik zincirinde önemli bir aks” dedi.
Hava sahaları kapandı, lojistik kilitlendi
İran-İsrail arasında tırmanan tansiyon sonrası Suriye, Irak, Ürdün, Lübnan, İran ve İsrail’in hava sahalarının kapatıldığını hatırlatan Avdagiç, bunun hava trafiğinde ciddi aksamalara yol açtığını söyledi. Uçuşların farklı güzergâhlardan yapılmak zorunda kalması, maliyetleri artırırken deniz yolu taşımacılığı da baskı altında.
Üç senaryo: En kötü ihtimalde petrol varili 130 doları görebilir
İTO Başkanı, bölgedeki gelişmeler için üç olası senaryo paylaştı:
- Diyalogla çözüm: Kısa sürede uzlaşı sağlanması.
- Dalgalı süreç: Krizin zamanla inişli çıkışlı şekilde sürmesi.
- Tam kapanma: Hürmüz Boğazı'nın tamamen gemi trafiğine kapatılması.
Üçüncü senaryonun gerçekleşmesi halinde, petrol fiyatları 130 dolara kadar çıkabilir. Bu da hem fiyatların artması hem de bazı bölgelerde rafineri ve ham petrol sıkıntısına yol açabilir.
Türkiye’ye etkisi kaçınılmaz
Türkiye ile İran arasındaki tarihsel, kültürel ve dini bağlara dikkat çeken Avdagiç, yaşanan gelişmelerin Türkiye’yi doğrudan ilgilendirdiğini belirtti. “Hava ve deniz yollarındaki daralma, dış ticaretimizi doğrudan etkiliyor. Uluslararası lojistik ve ticaret süreçlerinde gecikmeler yaşanması kaçınılmaz” dedi.
Gümrük Birliği’nin güncellenmesi elzem hale geldi
Küresel ölçekte artan ticari korumacılık politikalarına da dikkat çeken Avdagiç, ABD'nin başlattığı korumacı yaklaşımların diğer ülkeleri de etkilediğini söyledi. Bu süreçte Türkiye ile Avrupa Birliği arasında güncellenmesi gereken Gümrük Birliği Anlaşması’nın daha fazla geciktirilmemesi gerektiğini vurguladı.
“Türkiye'nin ihracatçısı için ciddi dezavantajlar söz konusu. Avrupa Birliği’nin üçüncü ülkelere sağladığı imkanların aynısı Türk ihracatçısına da tanınmalı. Gümrük Birliği'nin, Türkiye aleyhine çalışan yönleri yeniden ele alınmalı” dedi.
Korumacılık yükseliyor, Türkiye strateji geliştirmeli
Ticaret Bakanlığı’nın dünyadaki gelişmeleri yakından izlediğini belirten İTO Başkanı, korumacılık politikalarının Türkiye’ye etkileri konusunda dikkatli olunması gerektiğini belirtti. Avdagiç’e göre, bu süreçte Türkiye'nin rekabetçi pazarlar yaratma ve yeni ticaret alanları oluşturma konusunda daha fazla çaba göstermesi gerekiyor.
Kaynak: AA
