Dünya petrol trafiğinin kalbinde yer alan bu kritik su yolunda ödemelerin riyal ile zorunlu tutulması, İran'ın ulusal para birimine değer kazandırma ve uluslararası yaptırımların etkisini kırma hamlesi olarak öne çıkıyor.
GEÇİŞ ÜCRETLERİNDE RİYAL ŞARTI
İran devlet televizyonuna konuşan İbrahim Azizi, Hürmüz Boğazı'ndan "güvenli geçiş" adı altında alınan ücretlerin artık yerel para birimiyle tahsil edileceğini duyurdu. Azizi, Meclis'te hazırlanan yasa tasarısının en dikkat çekici maddesinin ödeme birimi olduğunu belirterek, "Hürmüz Boğazı'ndan geçiş ücretleri İran ulusal para birimi riyal ile ödenecek" dedi. Bu hamleyle Tahran, deniz ticaretinde riyal kullanımını zorunlu kılarak ekonomik egemenliğini pekiştirmeyi hedefliyor.
ABD FİNANS SİSTEMİNE KARŞI KRİPTO VE YUAN
Haberin arka planında, ABD basınında yer alan önemli iddialar bulunuyor. Washington merkezli kaynaklar, İran'ın bir süredir Hürmüz'den geçen gemilerden kripto para veya Çin yuanı üzerinden tahsilat yaptığını öne sürmüştü. Bu yöntemin, ödemelerin Amerikan bankacılık sistemi dışında tutulmasını sağlayarak yaptırımların delinmesini kolaylaştırdığı belirtiliyordu. Yeni yasa tasarısıyla bu sürecin resmi bir statüye kavuşması ve doğrudan riyal odaklı bir yapıya evrilmesi bekleniyor.
ORDUDAN BOĞAZ ÜZERİNDE TAM KONTROL
Yasa tasarısının onaylanmasıyla birlikte Hürmüz Boğazı üzerindeki askeri denetim de en üst seviyeye çıkacak. Azizi, tasarının yürürlüğe girmesinin ardından Boğaz'ın tamamen İran Silahlı Kuvvetleri'nin kapsamlı kontrolü altına gireceğini vurguladı. Bu durum, bölgedeki gemi trafiğinin hem mali hem de operasyonel olarak doğrudan ordu denetimine geçmesi anlamına geliyor.
UMMAN İLE STRATEJİK İŞBİRLİĞİ ARAYIŞI
İran yönetimi, Boğaz’ın güvenliği ve yönetim süreçlerinde komşusu Umman ile ortak bir zemin arıyor. İbrahim Azizi, Boğaz üzerindeki hakimiyetin paylaşılması ve düzenlemelerin koordinasyonu için Umman ile bir işbirliği anlaşması imzalanabileceğini belirtti. Bu hamle, uluslararası kamuoyundan gelecek olası "serbest geçiş ihlali" eleştirilerine karşı bölgesel bir ittifak kurma çabası olarak yorumlanıyor.
