Ortadoğu’da devam eden çatışmaların çözümüne ilişkin belirsizlik sürerken, küresel enerji piyasalarında tansiyon yükselmeye devam ediyor. Petrol fiyatları son günlerde sert yükseliş gösterirken, piyasalar özellikle Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmelere odaklanmış durumda.
Bloomberg HT’de yer alan habere göre Brent petrolün varil fiyatı 107 dolar civarında işlem görürken, ABD ham petrolü (WTI) ise 102 doların altında seyrediyor. Uzmanlar, bölgedeki gerilimin sürmesi halinde fiyatların daha da yukarı çıkabileceğini değerlendiriyor.
HARK ADASI ÇEVRESİNDE TANKER TRAFİĞİ DURDU
Uydu görüntülerinin İran’ın en büyük petrol ihracat merkezlerinden biri olan Hark Adası çevresinde son günlerde hiçbir petrol tankerinin görülmediğini ortaya koyması piyasalardaki endişeyi artırdı. Bu durum, çatışmaların başlamasından bu yana İran’ın en büyük ihracat terminalindeki en ciddi duraksama işareti olarak yorumlandı.
Enerji piyasalarında bu gelişmenin küresel arzı daha da sıkıştırabileceği ve fiyat baskısını artırabileceği değerlendiriliyor.
TRUMP’TAN DİKKAT ÇEKEN İRAN AÇIKLAMASI
Donald Trump, Beyaz Saray’da yaptığı açıklamada İran savaşının bu hafta Şi Cinping ile gerçekleştireceği görüşmelerde öncelikli gündem maddesi olmayacağını söyledi.
Trump, ticaret görüşmelerine odaklanacaklarını belirterek, “İran’ı büyük ölçüde kontrol altında tutuyoruz” ifadelerini kullandı.
Ancak Trump’ın açıklamalarına rağmen enerji piyasalarında tedirgin hava sürüyor. ABD’de açıklanan son veriler, çatışmaların enflasyon üzerinde yeniden baskı oluşturduğunu ortaya koydu. Benzin fiyatlarının 2022’den bu yana en yüksek seviyeye çıkması, yaklaşan ara seçimler öncesinde Washington yönetimi açısından da kritik bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
HÜRMÜZ BOĞAZI 10 HAFTADIR KRİTİK DURUMDA
Küresel petrol ticaretinin en önemli geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı’nda savaş nedeniyle yaklaşık 10 haftadır ciddi aksaklık yaşanıyor. ABD’nin nisan ayında İran limanlarına yönelik başlattığı abluka da petrol ve doğalgaz sevkiyatını zorlaştırarak küresel büyüme endişelerini artırdı.
Ham petrol, doğalgaz ve yakıt akışındaki aksaklıkların özellikle enerji ithalatına bağımlı ülkelerde ekonomik baskıyı artırabileceği ifade ediliyor.
ASYA ÜLKELERİ ALTERNATİF ARAYIŞINDA
Krizin etkileri özellikle Asya ülkelerinde daha güçlü hissediliyor. Enerji ihtiyacının büyük bölümünü Ortadoğu’dan karşılayan Japan’ın alternatif kaynak arayışına girdiği ve 2023’ten bu yana ilk kez Mexico’dan petrol satın aldığı belirtildi.
Öte yandan Vietnam devlet petrol şirketinin de ABD deniz ablukasında bekleyen ham petrol yüklü bir süper tankerin geçişine izin verilmesi için Washington yönetimine çağrıda bulunduğu aktarıldı. Şirketin, sevkiyatın ülke ekonomisi açısından kritik öneme sahip olduğunu vurguladığı ifade edildi.
KÜRESEL EKONOMİ İÇİN YENİ RİSKLER
Uzmanlar, Hürmüz Boğazı’ndaki krizin uzun sürmesi halinde enerji arzında daha büyük kırılmalar yaşanabileceği ve bunun küresel enflasyon ile ekonomik büyüme üzerinde yeni baskılar oluşturabileceği uyarısında bulunuyor.
Petrol fiyatlarındaki yükselişin:
- ulaşım maliyetlerini artırabileceği,
- üretim giderlerini yukarı çekebileceği,
- küresel enflasyonu yeniden hızlandırabileceği
değerlendiriliyor.
