Pakistan'da borç karşılığında halı atölyesine gönderilen İkbal Mesih, çocuk yaşta maruz kaldığı kölelik düzenine karşı verdiği mücadeleyle milyonlarca insanın dikkatini çekti. Henüz 12 yaşında yaşamını yitiren İkbal, çocuk işçiliğine karşı verilen küresel mücadelenin simge isimlerinden biri olarak hafızalara kazındı.
BORÇ YÜZÜNDEN ÇOCUK YAŞTA ÇALIŞMAYA ZORLANDI
İkbal Mesih, 1982 yılında Pakistan'ın Lahor kentine bağlı Muridke köyünde yoksul bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Babasının aileyi terk etmesinin ardından annesi çocuklarını geçindirebilmek için çeşitli işlerde çalıştı. Ancak ekonomik sıkıntılar nedeniyle aldığı küçük miktardaki borç, ailenin yaşamını tamamen değiştirdi.
Borcun ödenememesi üzerine dönemin "Peshgi" olarak bilinen borca karşılık emek sistemi kapsamında İkbal, henüz dört yaşındayken bir halı dokuma atölyesine gönderildi. Böylece çocuk yaşta ağır çalışma koşullarıyla tanıştı.
HALI ATÖLYESİNDE YILLARCA KÖLELİK KOŞULLARINDA ÇALIŞTI
İkbal, haftanın yedi günü uzun saatler boyunca halı dokumak zorunda bırakıldı. Küçük yaştaki çocukların ince düğümleri daha rahat atabilmesi nedeniyle halı sektöründe yaygın olarak çalıştırıldığı belirtilirken çocuk işçiler düşük beslenme, fiziksel şiddet ve kötü çalışma koşullarıyla karşı karşıya kaldı.
Çalışırken yaptığı en küçük hata bile ailesinin borcuna ekleniyor, böylece borç giderek büyüyor ve çocukların özgürlüğe kavuşması neredeyse imkânsız hale geliyordu. Kaçmaya çalışan İkbal ise yakalanarak yeniden atölyeye götürüldü ve çeşitli cezalara maruz bırakıldı.
ÇOCUK İŞÇİLİĞİNE KARŞI MÜCADELEYE KATILDI
Yaklaşık altı yıl süren ağır çalışma hayatının ardından İkbal, çocuk işçiliğine karşı faaliyet gösteren Bağlanmış Emek İşçileri Kurtuluş Cephesi'nin düzenlediği bir toplantıya katıldı. Burada çocuk işçiliğini destekleyen sistemin yasal olarak kaldırıldığını öğrenen küçük çocuk, atölyeye dönmeme kararı aldı.
Dernek yetkililerinin girişimleriyle özgürlüğüne kavuşan İkbal, kısa sürede çocuk işçiliğine karşı yürütülen kampanyaların en güçlü sesi haline geldi. Okuma yazma öğrenen ve eğitim hayatına başlayan İkbal, yaşadığı acıları toplantılarda, konferanslarda ve uluslararası organizasyonlarda anlatarak binlerce çocuğun yaşadığı sömürüyü dünyaya duyurdu.
DÜNYA ÇAPINDA ÇOCUK HAKLARININ SEMBOLÜ OLDU
Pakistan'daki çocuk işçiliğini anlatan konuşmaları kısa sürede uluslararası kamuoyunun dikkatini çekti. Avrupa ve Amerika Birleşik Devletlerinde çeşitli etkinliklere katılan İkbal Mesih, çocukların eğitim hakkına kavuşması ve zorla çalıştırılmalarının sona ermesi için mücadele etti.
1995 yılında insan hakları alanındaki çalışmaları nedeniyle uluslararası bir ödüle layık görülen İkbal, aldığı ödülün maddi desteğini çocukların eğitimi için kullanmayı planladığını açıkladı. Gelecekte avukat olarak çocuk haklarını savunmayı hedeflediğini dile getiren İkbal, yaşı küçük olmasına rağmen dünya çapında tanınan bir hak savunucusuna dönüştü.
12 YAŞINDA HAYATINI KAYBETTİ
1995 yılında Pakistan'da uğradığı silahlı saldırı sonucu yaşamını yitiren İkbal Mesih, henüz 12 yaşındaydı. Ölümüyle ilgili farklı iddialar gündeme gelse de olay uzun yıllar tartışılmaya devam etti.
Kısa ömrüne rağmen çocuk işçiliğine karşı verilen mücadelenin simgesi haline gelen İkbal'in adı, bugün dünyanın birçok ülkesinde çocuk haklarıyla ilgili çalışmalarda anılıyor. Onun mücadelesi sayesinde çocuk işçiliği konusunda uluslararası farkındalık artarken, çeşitli yasal düzenlemeler de hayata geçirildi.
MÜCADELESİ HALA GÜNCELLİĞİNİ KORUYOR
Uzmanlara göre günümüzde de milyonlarca çocuk eğitim yerine ağır çalışma koşullarında hayatını sürdürmek zorunda kalıyor. Yoksulluk, borçlanma, kayıt dışı istihdam ve sömürü gibi nedenlerle çocuk işçiliği birçok ülkede önemli bir sorun olmaya devam ediyor.
İkbal Mesih'in hikayesi ise yalnızca Pakistan'da yaşanan bir dramı değil, çocukların güvenli yaşam, eğitim ve özgürlük hakkını savunmanın önemini hatırlatan evrensel bir insan hakları mücadelesi olarak değerlendiriliyor. Onun cesareti ve kararlılığı, çocuk emeğinin sömürülmesine karşı yürütülen çalışmaların en güçlü sembollerinden biri olmayı sürdürüyor.
