Uluslararası Para Fonu (IMF) Sözcüsü Julie Kozack, düzenlediği basın toplantısında Orta Doğu'da tırmanan gerilimin küresel ekonomiye olası etkilerine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Çatışmanın ekonomik yansımalarının süresine ve şiddetine bağlı olacağını belirten Kozack, özellikle enerji arzında yaşanan aksaklıkların küresel manşet enflasyonu ve üretim süreçlerini etkileme potansiyeli taşıdığını ifade etti.
HÜRMÜZ BOĞAZI'NIN KAPANMASI DÜNYA PETROLÜNÜN YÜZDE 20'SİNE ERİŞİMİ KESTİ
Basın mensuplarının sorularını yanıtlayan Kozack, bölgedeki çatışmaların şimdiden önemli aksaklıklara yol açtığını aktardı. Hürmüz Boğazı'nın kapanmasının dünya petrolünün ve deniz yoluyla taşınan LNG arzının yaklaşık yüzde 20'sine erişimi kestiğini belirten Kozack, Körfez bölgesi ve İran'daki enerji altyapısının zarar gördüğünü, bu durumun petrol ve doğal gaz üretimini aksattığını söyledi. Kozack, bu aksamaların küresel ve bölgesel ekonomiler üzerindeki etkilerini emtia fiyatları, enflasyon ve beklentiler ile finansal koşullar olmak üzere üç ana kanal üzerinden izlediklerini bildirdi. Emtia fiyatları üzerindeki etkinin Hürmüz Boğazı'nın ne kadar süre kapalı kalacağına ve tesislerdeki hasarın boyutuna bağlı olacağını ifade eden Kozack, petrol ve doğal gaz fiyatlarının son bir ayda yüzde 50'den fazla arttığını, gübre sevkiyatlarındaki aksamaların da gıda fiyatlarında artış riskini yükselttiğini kaydetti.
"PETROL FİYATINDAKİ HER YÜZDE 10'LUK ARTIŞ ÜRETİMDE DÜŞÜŞE YOL AÇABİLİR"
Enerji fiyatlarının uzun süre yüksek kalmasının manşet enflasyonu yukarı çekeceğini vurgulayan Kozack, bu durumun IMF ve merkez bankaları tarafından dikkatle izleneceğini belirtti. Emtia fiyat artışlarının etkilerinin her ülkenin kendi koşullarına bağlı olacağını kaydeden Kozack, küresel ekonomi üzerindeki olası tabloyu tam olarak şu sözlerle açıkladı:
"Küresel ekonomi genelinde, enerji fiyatlarındaki şoklara tarihsel açıdan baktığımızda, genel bir kural olarak, petrol fiyatındaki her yüzde 10'luk artış, diyelim ki bu yılın geri kalanı boyunca sürerse, küresel manşet enflasyonda 40 baz puanlık bir artışa ve küresel üretimde yüzde 0,1 ile yüzde 0,2 arasında bir düşüşe yol açabilir."
PİYASALARDA DALGALANMA VE "BÜYÜMENİN ZAYIFLAMASI BEKLENİYOR" UYARISI
Küresel piyasalarda yaşanan gelişmelere de değinen Kozack, hisse senedi fiyatlarının düştüğünü; ABD, Birleşik Krallık ve Avrupa gibi gelişmiş ekonomilerde tahvil getirilerinin yükseldiğini, gelişmekte olan ülkelerde ise ABD dolarının değer kazanmasıyla para birimlerinin zayıfladığını aktardı. IMF'nin nisan ayında yayımlayacağı Dünya Ekonomik Görünüm raporunda kapsamlı bir güncelleme sunacaklarını bildiren Kozack, çatışmaların sonuçlarına ilişkin, "Elbette genel etki, büyük ölçüde çatışmanın süresine ve şiddetine bağlı olacaktır." değerlendirmesini yaptı. Orta Doğu'daki çatışmanın Körfez İşbirliği Konseyi ülkelerinin ekonomilerine etkisine yönelik ise "İlk değerlendirmemize göre büyümenin zayıflaması bekleniyor." ifadelerini kullandı.
AVRUPA İÇİN TEMEL ETKİ KANALI ENERJİ FİYATLARI
Bölgede mali ve dış dengelerin etkileneceğini belirten Kozack, bazı ülkelerin yüksek enerji fiyatları sayesinde üretimdeki düşüşü telafi edebileceğini, reformlar ve lojistik altyapı iyileştirmelerinin Körfez ülkelerinin dayanıklılığını artırdığını anımsattı. Avrupa'nın enerji ithalatına bağımlı olması nedeniyle temel etki kanalının enerji fiyatları olacağını vurgulayan Kozack, ABD ekonomisine dair değerlendirmelerin de 4. madde konsültasyonu raporuna dahil edileceğini belirtti. Kozack ayrıca, ABD'nin 39 trilyon dolara ulaşan borcuna ilişkin gelen soru üzerine, ABD'ye mali açığı azaltma ve kamu borcunu düşürme çağrısında bulundu.
"MERKEZ BANKALARINA TAVSİYEMİZ TETİKTE OLMALARI"
Kozack, mevcut kriz ortamında merkez bankalarının nasıl bir yol izlemesi gerektiğine ilişkin soruları yanıtladı. Gelişmeleri yakından izlediklerini dile getiren Kozack, sözlerini şöyle tamamladı:
"Merkez bankalarına tavsiyemiz, enerji fiyatlarındaki bu artış karşısında tetikte olmaları ve özellikle enflasyon beklentileri üzerinde olası etkilerinin ne olabileceğini incelemeleridir."
Üye ülkelerle aktif iletişim halinde olduklarını belirten Kozack, şu ana kadar acil finansman için resmi bir talep almadıklarını ancak durum değiştikçe tüm araçları kullanarak destek sağlamaya hazır olduklarını sözlerine ekledi.
