ABD ile İran arasında arka kapı diplomasisi ile barış görüşmeleri devam ederken Orta Doğu uzmanı Arif Keskin dikkat çeken bir noktayı gündeme getirdi. Arif Keskin, Tahran yönetiminin Washington’a güvenmediğini ve bu nedenle üçüncü taraf garantör mekanizmalarının tartışıldığını söyledi.
İRAN’DAN ULUSLARARASI GÜVENCE TALEBİ
Keskin, İran tarafının özellikle geçmişte yaşanan nükleer anlaşma krizini örnek gösterdiğini belirterek, “İranlıların isteği, Amerika’ya güvenilmediği nedeniyle bunun uluslararası güvenceye alınması gerekiyor” dedi.
Olası bir anlaşmada farklı modellerin masaya gelebileceğini ifade eden Keskin, Birleşmiş Milletler üzerinden karar çıkarılmasının ya da bazı büyük ülkelerin garantör rolü üstlenmesinin değerlendirildiğini söyledi.
TAHRAN BM, ÇİN VEYA RUSYA’NIN GARANTÖRLÜĞÜNÜ İSTİYOR
Keskin, “BM, Çin, Rusya gibi veya başka ülkelerin de devreye girebileceği bir garantörlük sistemi mümkün olabilir” ifadelerini kullandı.
İran’ın ABD’ye karşı derin bir güven sorunu yaşadığını belirten Keskin, bunun temel nedenlerinden birinin geçmişteki nükleer anlaşma süreci olduğunu kaydetti. Keskin, “2005’te nükleer anlaşma imzaladılar. Daha sonra Trump geldi, anlaşmadan çıktı ve her şeyi yok etti” değerlendirmesinde bulundu.
ÇİN’İN ETKİN ROLÜ OLABİLİR
Tahran yönetimi, yeni süreçte yalnızca siyasi vaatlerle ilerlemek istemiyor. Bu nedenle olası anlaşmanın uluslararası kurumlar veya büyük güçler aracılığıyla güvence altına alınması talebi öne çıkıyor.
Arif Keskin, garantörlük mekanizmasında özellikle Çin’in daha etkin rol üstlenmesinin istenebileceğini belirterek, “Belki büyük ihtimal Birleşmiş Milletler olabilir veya Çin’in ve Rusya’nın, özellikle de Çin’in daha etkin bir rol almasını isteyebilirler” dedi.
