Hamaney'in onayladığı ateşkesin ardından boğazın statüsüne ilişkin netlik kazanan bu açıklama, küresel enerji koridorunun tamamen açılmadığını, ancak "kontrollü bir geçiş" rejimine geçildiğini gösterdi. Arakçi, geçişlerin teknik kısıtlamalar ve askeri denetimler gözetilerek mümkün olacağını vurguladı.
HÜRMÜZ'DE "KONTROLLÜ SERBESTLİK" DÖNEMİ
Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, iki haftalık ateşkes süresince Hürmüz Boğazı'nın sivil ve ticari gemilere tamamen kapalı kalmayacağını ancak mutlak bir serbestliğin de söz konusu olmadığını belirtti. "Güvenli geçiş, İran Silahlı Kuvvetleri ile koordinasyon sağlanarak mümkün olacaktır" diyen Arakçi, bölgedeki askeri varlığın denetim yetkisini elinde tutmaya devam edeceğinin altını çizdi.
TEKNİK KISITLAMALAR VE GÜVENLİK PROTOKOLLERİ
Açıklamada yer alan "teknik kısıtlamalar" ifadesi, deniz trafiğinde gemi tonajı, geçiş saatleri veya rotalar konusunda İran ordusunun belirleyeceği kuralların geçerli olacağı şeklinde yorumlandı. Bu hamle, Tahran'ın stratejik su yolundaki egemenlik haklarını müzakere masasında bir koz olarak kullanmaya devam ettiğini kanıtlıyor. Gemilerin geçiş öncesi İran makamlarına bildirimde bulunması bekleniyor.
ENERJİ PİYASALARINA "ŞARTLI" RAHATLAMA
Kuveyt ve Basra hattındaki gerilimin ardından Hürmüz Boğazı'nın durumu küresel petrol piyasaları için hayati önem taşıyordu. Arakçi'nin açıklaması, petrol tankerlerinin geçişine dair bir yeşil ışık yaksa da "ordu koordinasyonu" şartı, sevkiyatlarda gecikmeler yaşanabileceği endişesini koruyor. Yine de boğazın tamamen bloke edilmemesi, dünya ekonomisi için şimdilik olumlu bir sinyal olarak karşılandı.
15 GÜNLÜK MÜZAKERENİN ANA GÜNDEMİ
Pakistan'da başlayacak olan 15 günlük diplomatik maratonun en kritik başlıklarından birinin Hürmüz Boğazı'nın kalıcı statüsü olması bekleniyor. İran, bu iki haftalık "geçici rejim" ile sahada elde ettiği denetim gücünü siyasi bir kazanıma dönüştürmeyi hedefliyor. ABD ve müttefiklerinin, boğaz üzerindeki bu askeri vesayeti kabul edip etmeyeceği ise müzakerelerin seyrini belirleyecek.
