İran ile Kırgızistan arasında enerji alanında yeni bir iş birliği gündeme geldi. İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Kırgızistan’da ortak bir petrol rafinerisi kurulması önerisine olumlu yaklaştıklarını ve projeye katılmaya hazır olduklarını bildirdi. Konu, Bişkek’te düzenlenen Şanghay İşbirliği Örgütü Zirvesi kapsamında Pezeşkiyan ile Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadır Caparov arasında gerçekleştirilen görüşmede ele alındı.
İki liderin görüşmesinde enerji başta olmak üzere ticaret, ulaştırma, lojistik, tarım, savunma, turizm ve kültür alanlarındaki iş birliğinin geliştirilmesi değerlendirildi. Rafineri projesinin hayata geçirilmesi halinde iki ülke arasındaki ekonomik ilişkilerin yeni bir boyut kazanması hedefleniyor.
HAM PETROLÜ İRAN SAĞLAYACAK
Pezeşkiyan, ortak rafineri önerisini prensipte desteklediklerini belirterek tesisin ihtiyaç duyacağı ham petrolün İran tarafından sağlanabileceğini açıkladı. Rafineride elde edilecek petrol ürünlerinin ise iki ülke arasında paylaşılması öngörülüyor.
İran Cumhurbaşkanı, projenin Tahran ile Bişkek arasındaki enerji ve ekonomik iş birliğinin seviyesini yükseltmek açısından önemli bir fırsat oluşturabileceğini ifade etti.
KIRGIZİSTAN’DAN İRANLI ŞİRKETLERE DAVET
Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadır Caparov da enerji alanındaki iş birliğinin genişletilmesine olumlu yaklaştı. Caparov, İranlı petrol arama şirketlerini Kırgızistan’da çalışma yürütmeye ve sahip oldukları teknik tecrübeyi ortak projelerde kullanmaya davet etti.
İki ülke arasında 2025 yılında imzalanan iş birliği mutabakatının da yeni projeler için zemin oluşturabileceği değerlendirildi. Tarafların rafineri başta olmak üzere enerji sektöründeki somut yatırım imkanları üzerinde çalışmalarını sürdürmesi bekleniyor.
BANDAR ABBAS’TA LOJİSTİK MERKEZ ÖNERİSİ
Görüşmede yalnızca enerji değil, ulaştırma ve lojistik alanında da dikkat çeken bir teklif gündeme geldi. Pezeşkiyan, İran’ın Bandar Abbas Limanı’nda Kırgızistan’a ait bir lojistik merkez kurulmasını önerdi.
Bu merkezin Kırgızistan’ın İran üzerinden Basra Körfezi ülkelerine, Hindistan alt kıtasına ve Doğu Asya pazarlarına daha kolay ulaşmasına imkan sağlaması hedefleniyor. Projenin aynı zamanda Avrasya Ekonomik Birliği ülkelerinin İran’ın ulaştırma altyapısından ve uluslararası sulara erişiminden daha fazla yararlanmasına katkıda bulunabileceği belirtiliyor.
TİCARET VE ENERJİ İŞ BİRLİĞİ GENİŞLETİLMEK İSTENİYOR
Pezeşkiyan, İran ile Kırgızistan arasında mevcut ekonomik potansiyelin henüz tam olarak kullanılmadığını belirterek ticaret, enerji ve ulaştırma alanlarındaki engellerin azaltılması gerektiğini ifade etti.
İran ile Avrasya Ekonomik Birliği arasındaki serbest ticaret düzenlemelerinin tam olarak uygulanmasının da Kırgızistan ile ticaret hacminin artırılmasına katkı sağlayabileceğini belirten Pezeşkiyan, iki ülkenin teknik ve mühendislik alanında da daha fazla ortak proje geliştirebileceğini söyledi.
BİŞKEK-TAHRAN HATTINDA YENİ PROJELER GÜNDEMDE
Rafineri projesinin hayata geçmesi halinde İran, Kırgızistan’ın enerji altyapısında daha etkin bir rol üstlenirken Kırgızistan da kendi topraklarında işlenmiş petrol ürünü üretme kapasitesini artırma imkanı elde edebilecek.
Tarafların üzerinde durduğu rafineri ve lojistik merkezi projeleri, iki ülke arasındaki ilişkilerin geleneksel diplomatik temaslardan daha somut ekonomik yatırımlara taşınabileceğine işaret ediyor. Projelerin teknik kapasitesi, yatırım tutarı ve uygulama takvimine ilişkin ise henüz ayrıntılı bir açıklama yapılmadı.
