Washington-Tahran hattında kalıcı barış için dikkat çekici bir pazarlık iddiası gündeme geldi. İran’ın, Hürmüz Boğazı’ndan geçen ticari gemiler için istediği ücretin tahmin edilen rakamların çok üzerinde olduğu iddia edildi.
GEMİ BAŞINA 2 MİLYON DOLAR TALEBİ
Türkinform’un Tahran kaynaklarından edindiği bilgilere göre, İran yönetimi Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemi başına tam 2 milyon dolarlık bir ücret talebinde bulundu. ABD yönetimi küresel enerji akışının kesintiye uğramaması ve boğazdaki tansiyonun düşürülmesi amacıyla bu talebi prensipte kabul etti.
ASIL ANLAŞMAZLIK ÖDEME PARA BİRİMİNDE
Ancak taraflar arasında asıl anlaşmazlığın ödeme para birimi konusunda yaşandığı öne sürüldü. Washington, ödemelerin uluslararası ticaretin ana rezerv para birimi olan ABD doları üzerinden yapılmasını isterken, İran ise yaptırım baskısını azaltmak ve finansal sistemde dolar bağımlılığını kırmak amacıyla ödemelerin Çin Yuanı cinsinden yapılmasını talep ediyor.
Para birimi konusundaki bu anlaşmazlığın yalnızca ticari değil, aynı zamanda jeopolitik bir mesaj taşıdığı belirtiliyor.
İRAN NE KADAR GELİR ELDE EDEBİLİR?
Açık kaynak denizcilik verilerine göre Hürmüz Boğazı’ndan normal dönemlerde yılda yaklaşık 30 bin civarında ticari gemi ve tanker geçiyor. Geçtiğimiz günlerde İran’ın gemi başına 200-300 bin dolar talep edebileceği üzerinden 10 milyar dolara kadar çıkacak bir gelir kapısı açılacağı öngörülüyorken, 2 milyon dolarlık taleple rakamlar ise baştan aşağıya değişti.
Hürmüz Boğazı’ndan yılda 30 bin gemi geçmesi halinde gemi başına 2 milyon dolar ücret ödenirse İran yaklaşık 60 milyar dolarlık yeni bir gelir kapısını aralamış olacak.
YUAN ISRARI NE ANLAMA GELİYOR?
Edinilen bilgilere göre İran’ın dolar yerine yuan talebinin altında ise çok önemli bir detay yatıyor. İran’ın doların aksine Çin yuanıyla ticaret yapmayı ABD’ye kabul ettirme isteği, sadece ödeme yöntemi değil; aynı zamanda yeni küresel ekonomik denge arayışının parçası olarak görülüyor. ABD’nin yuan talebini kabul etmesi halinde doların küresel ödeme yöntemi olma durumunun ağır bir darbe alacağı belirtiliyor.
