EYT yasasıyla birlikte 8 Eylül 1999 öncesi sigortalı olanlar emeklilik hakkı kazanırken, bir gün farkla bu hakkı kaçıranlar için kademeli emeklilik beklentisi gündemden düşmüyor. Sosyal güvenlik sisteminde yapılacak olası bir reformun, prim gününü dolduran ancak yaş şartına takılan vatandaşları kapsayıp kapsamayacağı tartışılıyor. Mart 2023’te yürürlüğe giren düzenleme sonrası yaklaşık 2 milyon kişi emekli olurken, sistemin dışında kalanlar 2026 yılına kadar bir düzenleme yapılıp yapılmayacağını sorguluyor.
2000 YILI SONRASINA KADEMELİ EMEKLİLİK GELECEK Mİ?
Kademeli emeklilik konusu, özellikle EYT kapsamına giremeyen ve 1999 sonrası sigorta girişi olan vatandaşlar tarafından en çok aranan başlıklar arasında yer alıyor. Mevcut durumda, 2000-2008 arası sigortalı olanlar için yeni bir emeklilik yasası veya yaş esnetilmesi üzerine resmi bir çalışma bulunmuyor. Hükümet kanadından gelen son bilgilere göre, sosyal güvenlik sisteminin sürdürülebilirliğini korumak adına mevcut emeklilik yaş ve prim şartlarının korunması hedefleniyor. Ancak sivil toplum kuruluşları ve mağduriyet bildiren gruplar, kademeli bir geçiş sisteminin adaleti sağlayacağını savunarak taleplerini dile getirmeye devam ediyor. Meclis gündeminde şu an için bu yönde bir kanun teklifi hazırlığı bulunmasa da, vatandaşların beklentisi kamuoyu gündemindeki yerini koruyor.
KADEMELİ EMEKLİLİK SON DURUM VE BAKAN IŞIKHAN AÇIKLAMASI NEDİR?
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, milyonların beklediği emeklilik sistemindeki değişiklik iddialarına dair net bir duruş sergiledi. Bakan Işıkhan, yaptığı son açıklamalarda emeklilik sisteminde köklü bir değişiklik planlanmadığını, mevcut prim ve yıl şartlarının devam edeceğini vurguladı. Bu açıklama, 2026 yılına kadar yeni bir kademeli emeklilik düzenlemesinin kısa vadeli planlar arasında yer almadığını gösteriyor. Dolayısıyla, 2000 yılından sonra sigorta girişi olan vatandaşlar için şu anki yasal mevzuat geçerliliğini koruyor ve emeklilik için belirlenen yaş sınırının tamamlanması gerekiyor. Bakanlık, şu anki önceliğin mevcut emeklilerin haklarının iyileştirilmesi ve sistemin mali dengesinin korunması olduğunu belirtiyor.
KADEMELİ EMEKLİLİK ŞARTLARI NELERDİR VE KİMLERİ KAPSIYOR?
Kademeli emeklilik, sigortalıların işe giriş tarihlerine göre belirlenen belirli bir yaş ve prim gün sayısını tamamladıklarında emekli olmalarına olanak tanıyan bir sistemdir. Eğer böyle bir düzenleme hayata geçerse, 8 Eylül 1999 ile 2008 arası sigortalı olanların, EYT’liler gibi yaş sınırı olmadan değil, ancak mevcut yaş hadlerinden daha erken bir tarihte emekli olmaları öngörülüyor. Örneğin, mevcut sistemde 58-60 yaş şartına tabi olan bir çalışanın, kademeli sistemle prim gününe göre daha makul bir yaşta emekli edilmesi tartışılan modeller arasında bulunuyor. Kademeli emeklilik şartları, sigortalılık türüne (SSK, Bağ-Kur, Emekli Sandığı) ve ilk işe giriş tarihine göre farklılık gösteren bir tabloyu ifade ediyor. Şu an için bu sistem bir tasarı aşamasında olmadığı için kesinleşmiş bir yaş veya prim tablosu bulunmamaktadır.
