İş Kanunu'nda yer almasına rağmen uygulamada pek rastlanmayan bir konuda Yargıtay'dan işçileri sevindiren bir karar çıktı. Yargıtay, yıllık izne çıkan işçiye kanunen ödenmesi gereken izin ücretinin peşin ödenmemesi nedeniyle işçinin iş sözleşmesini haklı nedenle feshetmesini ve kıdem tazminatı almasını onayladı. Bu karar, özellikle yıllık izin dönemlerinin yoğunlaştığı yaz aylarında işçilerin haklarını koruma adına büyük önem taşıyor.
İzin Ücreti Ödenmezse Ne Olur? İşverene İdari Para Cezası
4857 Sayılı İş Kanunu'nun 57. maddesi açıkça belirtiyor: İşveren, yıllık ücretli iznini kullanan her işçiye, yıllık izin dönemine ilişkin ücretini izne başlamadan önce peşin ödemek veya avans olarak vermek zorunda. Bu tutar hesaplanırken fazla çalışma ücreti, prim ve sosyal yardımlar dikkate alınmıyor. Ayrıca, yıllık izin süresine denk gelen hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücretleri de ayrıca ödeniyor.
Peki, izin ücreti yasaya uygun ödenmezse ne olur? Kanuna aykırı şekilde izin ücretini ödemeyen veya eksik ödeyen işverenlere 2025 yılı için her işçi başına 3.837 TL idari para cezası uygulanıyor. Bu hüküm, eski İş Kanunu'ndan beri yürürlükte olmasına rağmen, ancak şikayet durumunda devreye giriyordu. Ancak Yargıtay'ın bu emsal kararı, uygulamayı daha da güçlendirecek gibi görünüyor.
Yargıtay Kararı Nasıl Çıktı? İzmir Örneği
Yargıtay'ın bu önemli kararına konu olan dava, İzmir'de yaşandı. İki işçi, yıllık izne çıkarken izin paralarının peşin ödenmemesini gerekçe göstererek iş sözleşmelerini feshetti ve işverenden kıdem tazminatı talep etti. İşveren bu talebi reddedince konu mahkemeye taşındı.
İstinaf mahkemelerinde ise farklı kararlar çıktı. Bir dava, işverenin işçiye yasal hakkından fazla izin kullandırdığı ve işçinin peşin ödeme talebinde bulunmadığı gerekçesiyle işçiyi haksız bulurken; diğer dava, kanunun emredici hükmüne rağmen ödemenin yapılmaması nedeniyle işçinin feshini haklı buldu.
Yargıtay Son Noktayı Koydu: Talep Etmese Bile Peşin Ödenmeli!
İki farklı istinaf mahkemesinin çelişen kararları üzerine konu Yargıtay'a taşındı. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi (10 Mart 2025 tarihli, Esas No: 2025/2024, Karar No: 2025/2487) oybirliğiyle aldığı kararında, işçiye yasal hakkından fazla izin kullandırılmış olmasının, İş Kanunu'nun 57. maddesindeki peşin ödeme yükümlülüğünü ortadan kaldırmayacağını belirtti.
Kararda, İş Kanunu'nun 24/II – (e) maddesi uyarınca işveren tarafından işçiye ücretinin kanun hükümlerine uygun olarak ödenmemesinin haklı fesih sebebi olduğu vurgulandı. Yargıtay, "Yıllık izne ilişkin ücretin, yıllık izne ayrılmadan evvel işverence peşin ödenmediği gerekçesiyle yapılan fesih haklı nedene dayalıdır" diyerek işçilerin lehine karar verdi.
Bu kararla birlikte, işçinin izin ücretinin peşin ödenmesini talep etmese bile işverenin bu ödemeyi yapması gerektiği netleşmiş oldu.
Haklı Fesihle Kıdem Tazminatı Hakkı
Bu kararın en önemli sonucu, işçinin iş akdini bu gerekçeyle haklı olarak feshetmesi halinde, davayı açtığı tarihten itibaren işleyen faiziyle birlikte kıdem tazminatını alabilecek olmasıdır.
Basın İş Kanunu'nda Durum Farklı
Basın İş Kanunu'na tabi iş yerlerinde ücretler genellikle peşin ödenmektedir. Bazı işletmelerde de işçinin ücreti ayın başında peşin olarak yatırılır. Bu gibi durumlarda, ücret peşin ödendiği için yıllık izin ücreti de peşinen ödenmiş sayılacağından, İş Kanunu'nun 57. maddesi uyarınca ayrıca bir ödeme veya avans verilmesine gerek bulunmamaktadır.
Bu emsal karar, işçilerin yıllık izin haklarının korunması ve işverenlerin kanuni yükümlülüklerini yerine getirmeleri konusunda önemli bir adım teşkil etmektedir.
