Türkiye’nin dünyaca ünlü tarım ürünlerinden biri olan Malatya kayısısı, 2025 yılının ilk yarısında 115 ülkeye ihraç edildi. Rakamlar bu kez sevindirmedi. 29 bin tonun üzerinde ihracata rağmen elde edilen 151 milyon dolarlık gelir, geçen yıla göre neredeyse %19’luk bir düşüşü işaret ediyor. Uzmanlar zirai don felaketinin üretimi büyük ölçüde vurduğunu, yeni mahsulün ise “yok denecek kadar az” olduğunu söylüyor. Fiyatların rekor seviyelere çıkması ise dış pazarda talebi daraltıyor.
AB TESCİLLİ KAYISI KALİTESİYLE ÖNDE AMA...
Avrupa Birliği coğrafi işaret tesciline sahip Malatya kayısısı, her zaman kalitesiyle dünya pazarında öne çıktı. Fiyatlardaki sert yükseliş, alıcıları zorlamaya başladı. Malatya Ticaret Borsası Başkanı Ramazan Özcan, kalite açısından dünya genelinde rakipleri olmadığını belirtti: “Orta Asya ülkelerinde fiyat rekabeti olsa da kalite anlamında Malatya’nın alternatifi yok.”
ZİRAİ DON ÜRETİMİ VURDU, FİYATLAR UÇTU
Özcan’ın verdiği bilgiye göre, 2025 mahsulü yok denecek kadar az. Bunun temel nedeni ise Türkiye genelinde 34 ili etkileyen zirai don. Malatya ise bu felaketten en çok zarar gören şehirlerden biri oldu. Bu durum fiyatlara da sert şekilde yansıdı.
Zirai don öncesi kilogram fiyatı: 4,7 dolar
Şu anki ortalama fiyat: 9 doların üzerinde
Beklenen ihracat fiyatı: 11–12 dolar bandı
Yaşanan artış üreticilerin yüzünü bir nebze güldürse de ihracat talebinde düşüşe yol açtı. Özcan, fiyat makasının ani değişmesi nedeniyle bazı alıcıların geri çekildiğini söyledi.
STOKLAR TÜKENİYOR, ÜRETİM YETERSİZ
Haziran ayında 2 bin 600 tonluk ihracatla 18 milyon dolarlık gelir elde edildi. Ancak bu satışlar, daha önce yapılan kontratların etkisiyle gerçekleşti. Özcan’a göre şu anda piyasada bulunan ürünler, stoklardaki son kalemler:
“Rutin ihracatımız elimizdeki stoklarla devam ediyor. Ancak yeni mahsul yok denecek kadar az.”
Malatya Ticaret Borsası Başkanı, önümüzdeki dönemde ihracat rakamlarında daha da ciddi düşüşler yaşanabileceği konusunda uyarıyor. Üretimin azalması, fiyatların artması ve talebin daralması, sektör adına alarm zilleri çaldırıyor.
