Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında 7 Ağustos’ta imzalanan Mekke Anlaşması, üç ülkeyi ilk kez kapsamlı bir ortak toplantıda buluşturuyor. Anlaşmanın ardından oluşturulan üçlü komite bugün İstanbul’da ilk toplantısını gerçekleştirecek. Toplantıda bölgesel ve uluslararası güvenlik başta olmak üzere üç ülkenin savunma alanındaki iş birliğinin geleceği ele alınacak.
Reuters’ın Dışişleri Bakanlığı kaynaklarına dayandırdığı bilgilere göre toplantıya Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan’ın dışişleri ve savunma bakanlarının yanı sıra genelkurmay başkanlarının da katılması bekleniyor.
ÜÇLÜ KOMİTENİN İLK TOPLANTISI İSTANBUL’DA
Mekke Anlaşması sonrasında oluşturulan mekanizmanın ilk toplantısının İstanbul’da yapılması, üç ülke arasındaki yeni iş birliği sürecinin önemli aşamalarından biri olarak görülüyor.
Dışişleri Bakanlığı kaynağına göre toplantının gündeminde uluslararası güvenlik meseleleri bulunuyor. Görüşmelerde üç ülkenin mevcut güvenlik tehditleri karşısındaki ortak yaklaşımının yanı sıra savunma alanında atılabilecek yeni adımlar değerlendirilecek.
ORTAK SAVUNMA KAPASİTESİ GÜÇLENDİRİLECEK
Toplantının öne çıkan başlıklarından biri, üç ülkenin ortak savunma kapasitesinin artırılması olacak. Bunun yanı sıra Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan silahlı kuvvetleri arasındaki birlikte çalışabilirliğin geliştirilmesi de masaya yatırılacak.
Bu kapsamda askeri koordinasyonun artırılması, ordular arasındaki iş birliğinin geliştirilmesi ve savunma alanındaki ortak çalışmaların genişletilmesi hedefleniyor.
SAVUNMA SANAYİSİNDE ORTAK PROJELER GÜNDEMDE
Üçlü toplantıda yalnızca askeri iş birliğinin değil, savunma sanayisindeki ortak üretim ve geliştirme projelerinin de ele alınması bekleniyor.
Mekke Anlaşması, taraflar arasındaki askeri iş birliğinin genişletilmesinin yanı sıra silah sanayisi alanında ortak projelerin geliştirilmesini ve orduların birlikte hareket etme kapasitesinin artırılmasını öngörüyor.
ANLAŞMADA KARŞILIKLI SAVUNMA HÜKMÜ BULUNUYOR
Mekke Anlaşması’nı dikkat çekici kılan en önemli unsurlardan biri ise taraflar arasında karşılıklı savunma yükümlülüğü oluşturması.
Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı tarafından yapılan resmi açıklamada, anlaşmanın “her türlü saldırganlığa karşı kolektif caydırıcılığı güçlendirmeyi” amaçladığı belirtilmişti. Buna göre üç ülkeden herhangi birine yönelik silahlı saldırının, diğer taraflara da yapılmış kabul edilmesi öngörülüyor.
Bu mekanizma, NATO Antlaşması’nın 5. maddesinde yer alan kolektif savunma ilkesine benzetiliyor. Ancak Türkiye, Mekke Anlaşması’nın mevcut ittifak ilişkilerinin yerine geçmediğini ve bunlarla çelişmediğini savunuyor.
TÜRKİYE ANLAŞMANIN HİÇBİR ÜLKEYİ HEDEF ALMADIĞINI AÇIKLAMIŞTI
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan daha önce yaptığı açıklamalarda Mekke Anlaşması’nın “hiçbir ülkeyi hedef almadığını” belirtmişti.
Erdoğan, anlaşmanın bölgede yaşanan gelişmelerin ortaya çıkardığı yeni şartların sonucu olduğunu ifade ederken, düzenlemenin Birleşmiş Milletler Şartı’nın meşru müdafaa hakkını düzenleyen 51. maddesine dayandığını açıklamıştı.
İRAN SAVAŞI VE BÖLGESEL GÜVENLİK GÜNDEMİ
Anlaşmanın, İran ile yaşanan gerilimlerin ve İran’ın misilleme saldırılarının Körfez ülkeleri ile bölgedeki enerji altyapısını etkilediği bir dönemde gündeme gelmesi, üçlü mekanizmanın bölgesel güvenlik açısından önemini artırıyor.
Pakistan’ın nükleer silahlara sahip olması, Türkiye’nin NATO’nun önemli askeri güçlerinden biri olması ve Suudi Arabistan’ın küresel enerji piyasasındaki ağırlığı, oluşturulan üçlü yapının stratejik önemini artıran unsurlar arasında gösteriliyor.
Bugün İstanbul’da yapılacak ilk toplantıda alınacak kararların, Türkiye-Suudi Arabistan-Pakistan arasındaki askeri ve savunma iş birliğinin geleceği açısından önemli bir çerçeve oluşturması bekleniyor.
