Özel bir hastanede bel fıtığı ameliyatı geçiren bir vatandaş, tıbbi tetkikler hariç olmak üzere hastaneye toplam 73 bin lira ödeme yaptı. Tedavisinin ardından e-Devlet sistemi üzerinden dökümlerini inceleyen hasta, söz konusu ameliyat işlemi için Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından hastaneye 19 bin 180 lira ödeme yapıldığını gördü. Mevzuata göre kendisinden yasal sınırların çok üzerinde bir ücret tahsil edildiğini fark eden vatandaş, fazla alınan paranın iadesi talebiyle Kamu Denetçiliği Kurumuna (KDK) başvurdu.
KDK HEM HASTANEDEN HEM SGK'DEN RESMİ GÖRÜŞ İSTEDİ
Başvuru üzerine inceleme başlatan KDK, konunun detaylarının aydınlatılması amacıyla hem operasyonun gerçekleştiği özel hastaneden hem de Sosyal Güvenlik Kurumundan (SGK) resmi görüş istedi. Hastane yönetiminden kuruma gönderilen yazıda, hastanın bilgisi dahilinde işlem yapıldığı öne sürüldü.
HASTANE YÖNETİMİ HASTANIN ÜCRET FARKINI RIZASIYLA KABUL ETTİĞİNİ SAVUNDU
Özel hastanenin KDK'ye sunduğu savunma yazısında, "hastanın kendi rızasıyla özel sağlık hizmetlerinden faydalanmak istediği ve ücret farkını ödemeyi kabul ettiği" ifadeleri kullanıldı. Hastane yönetimi, bu gerekçeye dayanarak hastanın bilgisi ve rızası dahilinde ödenen ücretin iadesinin yapılamayacağını savundu.
SGK ARADAKİ 34 BİN LİRALIK FARKIN FAZLADAN ALINDIĞINI KAYDETTİ
Konuyla ilgili SGK tarafından gönderilen yazıda ise Sağlık Uygulama Tebliği'ndeki (SUT) hükümler hatırlatıldı. SGK, söz konusu bel fıtığı ameliyatı için kurum tarafından hastaneye 19 bin 180 lira ödendiğini ifade etti. Tebliğdeki hükümlere göre, hastanelerin SGK'ye faturalanan tutarın en fazla iki katına kadar ilave ücret talep edebileceği vurgulanan yazıda, hastadan tahsil edilen toplam tutar üzerinden yapılan hesaplamada aradaki 34 bin 638 liranın fazladan alındığı kaydedildi.
PROTOKOLDE CEZAİ YAPTIRIM MADDESİ BULUNMADIĞI İÇİN HASTANEYE CEZA UYGULANAMADI
SGK'nin KDK'ye sunduğu yazının devamında, ilgili özel hastane ile imzalanan Afiliye Üniversitesi Protokolü'ne dikkat çekildi. Söz konusu protokolde herhangi bir cezai yaptırım maddesi bulunmadığından dolayı kuralları ihlal eden hastaneye idari ceza uygulanamadığı aktarıldı. Yazıda, bu eksiklik nedeniyle mevzuata aykırı olsa dahi hastaya ücret iadesinin yapılamayacağı belirtildi.
KDK FAZLA ALINAN ÜCRETİN YASAL FAİZİYLE BİRLİKTE ÖDENMESİNE KARAR VERDİ
Tüm resmi görüşleri ve mevzuatı değerlendiren KDK, dosya kapsamında başvurucuyu haklı buldu. Kurum, Sağlık Uygulama Tebliği hükümlerine aykırı şekilde alınan 34 bin 638 lira tutarındaki ücret farkının, ödemenin yapıldığı tarihten itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte vatandaşa ödenmesi yönünde hastaneye tavsiyede bulundu. KDK ayrıca, benzer mağduriyetlerin yaşanmaması için özel sağlık hizmeti sunucularıyla gerçekleştirilecek Afiliye Protokolü veya hizmet satın alımı sözleşmelerinde, Sağlık Uygulama Tebliği hükümlerinin uygulanmasına dönük koruyucu, önleyici ve yaptırım uygulayıcı düzenlemelerin yapılması hususunda SGK'ye öneride bulundu.
"SAĞLIK HAKKINA ÖLÇÜSÜZ BİR MÜDAHALEDE BULUNULDUĞU DEĞERLENDİRİLMİŞTİR"
KDK'nin kararında, yaşanan ihlalin vatandaş üzerindeki etkisine dikkat çekilerek şu ifadelere yer verildi:
"Başvuranın bel fıtığı ameliyatı olmak amacıyla sağlık hizmeti almış olduğu hastane tarafından ilave ücret sınırını aşan bir hizmet bedeli alınması, bununla beraber SGK tarafından konuya ilişkin herhangi bir koruyucu önlemin alınmayıp gerekli yaptırımların da uygulanmaması sonucunda gerçekleşen müdahale yönünden, başvuranı katlanılamayacak seviyede zor duruma düşürecek aşırı ve orantısız bir külfetin ortaya çıktığı, bu açıdan başvuranın sağlık hakkı ile vücut bütünlüğünün korunması hakkına ölçüsüz bir müdahalede bulunulduğu değerlendirilmiştir."
