Nötrofil düşüklüğü, kandaki nötrofil adı verilen beyaz kan hücrelerinin normal değerlerin altına inmesi durumudur. Tıbbi adı “nötropeni” olan bu tablo, bağışıklık sisteminin enfeksiyonlara karşı savunma kapasitesini azaltabilir. Nötrofiller, özellikle bakteri ve bazı mantar türlerine karşı vücudun ilk savunma hattında görev alır. Kan tahlillerinde mutlak nötrofil sayısının referans aralığının altında çıkmasıyla tespit edilir ve hafif, orta ya da ağır düzeyde sınıflandırılır.
NÖTROFİL DÜŞÜKLÜĞÜ NEDİR?
Nötrofiller, kemik iliğinde üretilen ve kana karışarak enfeksiyon etkenlerine karşı görev yapan beyaz kan hücreleridir. Sağlıklı bireylerde mutlak nötrofil sayısı genellikle mikrolitre başına 1500’ün üzerindedir. Bu değerin 1500’ün altına düşmesi nötropeni olarak tanımlanır. 1000’in altındaki değerler orta, 500’ün altındaki değerler ise ağır nötropeni olarak kabul edilir.
Nötrofil düşüklüğü; viral enfeksiyonlar, bazı ilaçlar, kemik iliği hastalıkları, vitamin eksiklikleri, otoimmün hastalıklar ve kemoterapi gibi tedaviler sonrasında görülebilir. Tanı tam kan sayımı testiyle konulur ve gerekli görüldüğünde ileri tetkiklerle altta yatan neden araştırılır.
NÖTROFİL DÜŞÜKLÜĞÜ KANSER Mİ?
Nötrofil düşüklüğü tek başına kanser anlamına gelmez. Farklı nedenlere bağlı olarak gelişebilir. Bazı kan hastalıkları ve kemik iliğini etkileyen kanser türlerinde de nötrofil sayısında azalma görülebilir. Özellikle kemik iliğinin sağlıklı kan hücresi üretimini etkileyen hastalıklarda beyaz kan hücreleri düşebilir.
Bununla birlikte basit bir viral enfeksiyon sonrasında da geçici nötrofil düşüklüğü ortaya çıkabilir. Yalnızca kan tahlilinde düşük nötrofil değeri saptanması kanser tanısı koymak için yeterli değildir. Gerekli durumlarda hematoloji uzmanı tarafından ayrıntılı inceleme yapılır.
NÖTROFİL DÜŞÜKLÜĞÜ NE YEMELİ?
Nötrofil düşüklüğü olan kişilerin yeterli ve dengeli beslenmesi önerilir. Protein, vitamin ve mineral yönünden zengin beslenme bağışıklık sisteminin desteklenmesine katkı sağlayabilir. Özellikle B12 vitamini, folik asit, demir ve çinko içeren besinlerin yeterli düzeyde alınması gerekir.
İyi pişirilmiş et, tavuk ve balık; yumurta; süt ve süt ürünleri; baklagiller; yeşil yapraklı sebzeler ve meyveler beslenme planında yer alabilir. Ağır nötropeni durumunda çiğ veya az pişmiş gıdalardan, iyi yıkanmamış sebze ve meyvelerden kaçınılması istenebilir. Beslenme düzeni kişinin sağlık durumuna göre planlanır.
NÖTROFİL DÜŞÜKLÜĞÜ NE ZAMAN TEHLİKELİ?
Nötrofil sayısının 500’ün altına düşmesi ağır nötropeni olarak tanımlanır ve enfeksiyon riski artar. Bu durumda basit bir enfeksiyon hızlı ilerleyebilir. Özellikle ateşin 38 derece ve üzerine çıkması, titreme, boğaz ağrısı, ağız içinde yaralar veya idrar yaparken yanma gibi belirtiler ortaya çıktığında tıbbi değerlendirme gerekir.
Kemoterapi gören hastalarda ve bağışıklık sistemi baskılanmış kişilerde nötrofil düşüklüğü daha yakından izlenir. Düzenli kan sayımı ve belirtilerin takibi sürecin yönetiminde yer alır.
