TBMM Genel Kurulu'nda, öğrenci affı ve yükseköğretime ilişkin kapsamlı düzenlemeleri içeren Yükseköğretim Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi'nin ilk 13 maddesi kabul edildi. Düzenlemeyle azami öğrenim süresini dolduran son sınıf öğrencilerine ek sınav ve eğitimlerini tamamlama imkanı tanınırken, akademik çalışmaları başkasına yaptıranlar ve bu fiillere aracılık edenler için ağır yaptırımlar getirildi. Vakıf üniversiteleri için ise faaliyet izninin kaldırılmasına kadar uzanan yeni yaptırım mekanizmaları düzenlendi.
SON SINIF ÖĞRENCİLERİNE İKİ EK SINAV HAKKI
Kabul edilen düzenlemeye göre, azami öğrenim süresi sonunda mezun olabilmek için intörnlük eğitimi dönemi hariç son sınıfta bulunan öğrencilere, başarısız oldukları veya alamadıkları teorik ya da uygulamalı bütün dersler için "iki ek sınav veya tekrar hakkı" verilecek.
Teorik veya uygulamalı derslerden başarılı olduğu halde uygulamalı eğitime veya intörnlük eğitimine başlamayan, eğitimini tamamlamayan ya da bu eğitimlerde başarısız olan öğrencilere de uygulamalı veya intörnlük eğitimlerini tamamlama imkanı tanınacak. Azami öğrenim süresini dolduran ara sınıf öğrencileri ise bu ek sınav hakkından yararlanamayacak. Uygulamalı eğitim ve intörnlük eğitimine ilişkin esasları belirleme yetkisi Yükseköğretim Kuruluna verilecek.
AKADEMİK SAHTECİLİĞE AĞIR YAPTIRIM
Düzenlemenin en dikkat çeken maddelerinden biri akademik çalışmalarla ilgili oldu. Kişisel emek ve birikimine dayanmayan, başkaları tarafından ücret karşılığında veya ücretsiz olarak üretilmiş yayın ve çalışmalarını atama, yükselme, ünvan ve derece kazanılmasında kullananların yanı sıra bu fiilleri başkaları adına yapanlara veya bu fiillere aracılık edenlere de "meslekten çıkarma cezası" uygulanacak.
Anket uygulaması ve veri toplama gibi akademik değerlendirme içermeyen katkılar dışında, kişisel emeği ve akademik birikimi yerine başkalarına ücretli veya ücretsiz şekilde tez, makale, kitap ya da proje hazırlatan ve bu çalışmalarla diploma derecesi veya akademik ünvan alan kişiler "üniversite öğretim mesleğinden çıkarılacak." Bu yolla kazanılan akademik derece ve ünvanlar da geri alınacak.
Başkaları adına bu tür yayın veya çalışmaları yapan, üreten ya da bunlara aracılık edenlere 5 bin günden 10 bin güne kadar adli para cezası verilecek. Fiilin meslek edinilerek işlenmesi halinde ise adli para cezası 10 bin günden az, 20 bin günden fazla olmayacak. Bu çalışmaları kullanarak diploma derecesi veya akademik ünvan alan kişilere de 5 bin günden 10 bin güne kadar adli para cezası uygulanacak.
DİSİPLİN SORUŞTURMALARINDA YENİ DÖNEM
Kanun değişikliğiyle disiplin soruşturmalarının yürütülmesi, ifade ve savunma haklarının kullanılmasına ilişkin usul ve esaslar da yeniden düzenleniyor. Düzenlemede, Anayasa Mahkemesinin iptal kararı dikkate alınarak "hukuki güvenlik ve belirlilik ilkeleri ile hukuki dinlenilme hakkının sağlanması" amaçlanıyor.
Disiplin soruşturmasında, soruşturulana gönderilecek ifadeye davet yazısında hakkındaki iddialar açıkça belirtilecek. İfadenin alınması için 7 günden az olmamak üzere süre verilecek. Bu süre içinde sözlü veya yazılı ifade verilmemesi halinde dosyadaki mevcut deliller kapsamında işlem yapılacak.
Savunmaya davet yazısında ise eylemin neden ibaret olduğu, bu eyleme karşılık gelen disiplin cezası ve savunma için verilen süre açıkça bildirilecek. Soruşturulana, süresi içinde savunma yapmaması halinde savunma hakkından vazgeçmiş sayılacağı ve mevcut delillere göre karar verileceği aktarılacak. Ayrıca soruşturma evrakının, savunma hakkı kullanılmadan önce incelenebileceği bildirilecek.
VAKIF ÜNİVERSİTELERİNE FAALİYET İZNİNE KADAR YAPTIRIM
Düzenlemeyle vakıf yükseköğretim kurumlarına yönelik idari yaptırım ve önlemler de kanuni çerçeveye bağlanıyor. Buna göre fiil ve işlemlerin ağırlığına göre uyarma, düzeltme isteme, yeni akademik birim veya program açma taleplerinin askıya alınması, öğrenci kontenjanının kısıtlanması, öğrenci alımının durdurulması ve faaliyet izninin geçici olarak durdurulması gibi yaptırımlar uygulanabilecek.
Faaliyet izninin geçici olarak durdurulmasına yol açan gerekçelerin kurucu vakıf tarafından 3 yıl içinde ortadan kaldırılamaması ve durumun süreklilik arz ettiğinin anlaşılması halinde vakıf yükseköğretim kurumunun faaliyet izni kaldırılacak.
Vakıf üniversitesinin ve kurucu vakfın mali yapısının eğitim ve öğretim faaliyetlerini sürdüremeyecek kadar bozulması ve bu durumun devam etmesi halinde de faaliyet izni kaldırılabilecek. Üniversite, garantör veya YÖK'ün uygun bulacağı aynı ildeki bir devlet üniversitesine devredilecek. Garantör üniversite, öğrencilerin eğitim ve öğretim maliyetini devraldığı öğrenci ücretleri ile teminat hesabından karşılayacak ve bu süreçte kamu kaynağı kullanılmayacak.
SAHTE DİPLOMAYA HAPİS VE PARA CEZASI
Yurt dışında bulunan bir eğitim kurumu adına hareket ederek mevzuata aykırı şekilde Türkiye'de önlisans, lisans veya lisansüstü program açan ya da bu programları yürütenlere 2 yıldan 4 yıla kadar hapis ve 100 günden 1000 güne kadar adli para cezası verilecek.
Mevzuata aykırı şekilde Türkiye'de yükseköğretim kurumu açan veya işletenler için de aynı hapis ve adli para cezası uygulanacak. Yasaklanan kurum ve fiillerin tanıtımını yapanlara ise 1 yıldan 3 yıla kadar hapis ve 50 günden 500 güne kadar adli para cezası öngörülüyor. Türk veya yabancı yükseköğretim kurumlarına ait diploma, mezuniyet belgesi veya sertifika belgesini sahte olarak düzenleyen ve düzenletenler ise Türk Ceza Kanunu'nun "Resmi belgede sahtecilik" hükmüne göre cezalandırılacak.
TÜRK CUMHURİYETLERİNDEN DAVET ALAN AKADEMİSYENLERE İZİN
Türk Cumhuriyetleri ve akraba topluluklarındaki yükseköğretim kurumlarından resmi davet alan öğretim elemanlarına, 3 yılı aşmamak ve bütün özlük hakları saklı kalmak üzere üniversite yönetim kurulunun kararı ve Milli Eğitim Bakanlığının onayıyla aylıklı izin verilebilecek.
Uluslararası andlaşmalarla kurulan üniversitelerde ve Yükseköğretim Kurulunun taraf olduğu protokoller kapsamında yurt dışındaki yükseköğretim kurumları bünyesinde açılan programlarda ise bu süre 5 yıla kadar uzatılabilecek.
TEKLİFTEN 1 MADDE ÇIKARILDI
Genel Kurul görüşmeleri sırasında AKP'nin kabul edilen önergesiyle, yükseköğretim kurumları ile Sağlık Bakanlığına bağlı araştırma ve uygulama hastanelerinde yabancı uyruklu kontenjanında uzmanlık eğitimi yapanlara döner sermaye gelirinden pay verilmemesine ilişkin düzenleme tekliften çıkarıldı.
İlk 13 maddenin kabul edilmesinin ardından teklifin ikinci bölümünün tümü üzerindeki görüşmeler tamamlandı. TBMM Başkanvekili Celal Adan, komisyonun yerini almaması üzerine birleşimi bugün saat 14.00'te toplanmak üzere kapattı.
