Su Politikaları Derneği'nin 28 Temmuz 2026 tarihinde yayımladığı güncel "Gıda kayıp ve israfı ile çöpe giden suyun ayak izi" raporu, Türkiye'de gıda israfının yalnızca ekonomik kayıplara değil, su kaynaklarında da milyarlarca metreküplük kayba neden olduğunu ortaya koydu. Derneğin 2020 yılında yayımladığı "Çöpe Giden Su" raporunun güncellenmiş hali olan çalışmada, bir yılda gıda kaybı ve israfı nedeniyle yaklaşık 26,6 milyar metreküp suyun kaybedildiği tahmin edildi. Su Politikaları Derneği Başkanı Dursun Yıldız ise rapora ilişkin yaptığı değerlendirmede, bu miktarın Keban Barajı'nın aktif depolama hacmine karşılık geldiğini belirterek, Türkiye'nin her yıl tarımsal sulamada kullandığı suyun yaklaşık dörtte birini gıda kaybı ve israfı nedeniyle dolaylı olarak çöpe attığını söyledi.
"ÇÖPE GİDEN SULARIMIZ" RAPORU
Su Politikaları Derneği, iklim değişikliği, artan nüfus ve doğal kaynaklar üzerindeki baskının son yıllarda daha da belirgin hale gelmesi nedeniyle 2020 yılında yayımladığı "Çöpe Giden Su" başlıklı raporunu güncelledi. Dernek tarafından hazırlanan yeni raporda, gıda kaybı ve israfının sadece ekonomik bir sorun olmadığı, üretim sürecinde kullanılan su kaynaklarının da geri kazanılamayan stratejik bir kayıp oluşturduğu vurgulandı.
Raporda, Türkiye'de gıda israfının önlenmesine yönelik İstanbul Ticaret Borsası, İstanbul Ticaret Odası, Türkiye İsrafı Önleme Vakfı ve Cumhurbaşkanlığı Tarım ve Gıda Politikaları Kurulu başta olmak üzere birçok kurumun çalışmalar yürüttüğü belirtilirken, Su Politikaları Derneği'nin de su ayak izi konusunda toplumsal farkındalığın artırılmasına katkı sunmayı amaçladığı ifade edildi.
Çalışmada, mevcut veriler ve farklı kurumların yayımladığı araştırmalar birlikte değerlendirilerek Türkiye'de yıllık yaklaşık 28 milyon ton gıda kaybı ve israfı gerçekleştiği, bunun su ayak izinin ise yaklaşık 26,6 milyar metreküp olduğu tahmin edildi.
RAPOR TARIMSAL SULAMADAKİ KAYBA DİKKAT ÇEKTİ
Raporda, Türkiye'de tarımsal sulama amacıyla yılda yaklaşık 48,7 milyar metreküp su kullanıldığı hatırlatılırken, gıda kaybı ve israfı nedeniyle kaybedilen 26,6 milyar metreküplük su miktarının, tarımsal üretimde kullanılan suyun yaklaşık dörtte birine karşılık geldiği hesaplandı.
Çalışmada ayrıca, Türkiye'nin iklim değişikliği nedeniyle su stresi yaşayan ülkeler arasında yer alma riskinin arttığına işaret edilerek, mevcut su kaynaklarının daha verimli kullanılması gerektiği belirtildi. Raporda, gıda israfının azaltılmasının yalnızca ekonomik tasarruf sağlamayacağı, aynı zamanda yeni su kaynağı geliştirilmesine eş değer bir kazanım oluşturacağı değerlendirmesine yer verildi.
"HER YIL KEBAN BARAJI KADAR SU ÇÖPE GİDİYOR"
Su Politikaları Derneği Başkanı Dursun Yıldız, rapora ilişkin yaptığı açıklamada gıda israfının görünmeyen yönünün su kaybı olduğunu belirtti.
Yıldız, "Ülkemizde bir yılda toplam gıda kayıp ve israfı ile 26,6 milyar metreküp suyun kaybolduğu sonucuna vardık. Bir diğer deyişle tarımsal sulamada kullandığımız suyun yaklaşık dörtte birinin çöpe gittiğini tahmin ediyoruz. Bu miktar, Keban Barajında depolanan su hacmi kadar suyu, her yıl gıda kayıp ve israfı ile çöpe attığımız anlamına geliyor." dedi.
Türkiye'de su kaynaklarının iklim değişikliği ve artan nüfus nedeniyle daha fazla baskı altında bulunduğunu ifade eden Yıldız, gıda kaybı ve israfının azaltılmasının su güvenliği açısından da büyük önem taşıdığına dikkat çekti.
EKMEK İSRAFI İSTANBUL VE ANKARA'NIN SU TÜKETİMİNE EŞİT
Dursun Yıldız, raporda yer alan hesaplamalara ilişkin değerlendirmesinde yalnızca ekmek israfının oluşturduğu su kaybının boyutuna da dikkat çekti.
Yıldız, "Ülkemizde sadece ekmek israfı ile kaybettiğimiz su miktarı İstanbul ve Ankara'nın bir yılda kullandığı toplam suya eşittir." ifadelerini kullandı.
Raporda, ekmek üretiminde kullanılan su miktarı esas alınarak yapılan hesaplamalarda, israf edilen ekmek nedeniyle her yıl milyarlarca metreküp sanal suyun da kaybedildiği belirtildi. Bu durumun, gıda israfının yalnızca sofraya ulaşmayan ürünlerle sınırlı olmadığını, üretim aşamasında kullanılan doğal kaynakların da geri dönüşü olmayan şekilde kaybedildiğini ortaya koyduğu ifade edildi.
STRATEJİK SU KAYNAKLARININ KORUNMASI ÇAĞRISI
Dursun Yıldız, gıda israfının önlenmesinin aynı zamanda Türkiye'nin stratejik su kaynaklarının korunmasına katkı sağlayacağını belirterek, bireysel tüketim alışkanlıklarının bu süreçte önemli rol oynadığını söyledi.
Yıldız, "Yaşanabilir bir dünya için suyumuza, gıdamıza ve doğal çevremize bilinçli bir şekilde sahip çıkmalıyız. Gıdamızı, suyumuzu ve geleceğimizi çöpe atmayalım." dedi.
Raporda, gıda kaybı ve israfının azaltılmasıyla hem ekonomik kayıpların hem de su ayak izinin düşürülebileceği, bu sayede doğal kaynakların daha verimli kullanılmasının mümkün olacağı kaydedildi.
