Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, Kırgızistan’ın başkenti Bişkek’te düzenlenen Şanghay İşbirliği Örgütü’nün (ŞİÖ) genişletilmiş liderler toplantısında Türkiye ve Azerbaycan ile ilişkilere yönelik dikkat çeken mesajlar verdi. Paşinyan, Ermenistan’ın iki komşusuyla devletlerarası ilişkiler kurma yönünde ilerlediğini belirterek, doğrudan iletişimin oluşturulması için çalışmaların sürdüğünü ifade etti.
Konuşmasında Ermenistan’ın dış politika yaklaşımını da anlatan Paşinyan, ülkesinin farklı güç merkezleri arasında dengeli bir politika izlediğini söyledi. Bu yaklaşımın temel hedefinin Ermenistan’ın egemenliğini ve bağımsızlığını korumak ve güçlendirmek olduğunu vurguladı.
TÜRKİYE VE AZERBAYCAN İLE İLİŞKİLERE DİKKAT ÇEKTİ
Paşinyan, Ermenistan’ın komşuları İran ve Gürcistan ile dostane ilişkilerini derinleştirdiğini belirtirken, Türkiye ve Azerbaycan ile de devletlerarası ilişkilerin kurulması yönünde adımlar attıklarını söyledi.
Bu sürecin, Azerbaycan ile yürütülen barış görüşmeleriyle daha somut bir aşamaya geldiğini savunan Paşinyan, 8 Ağustos 2025’te Washington’da gerçekleştirilen temaslara ve ABD Başkanı Donald Trump’ın sürece verdiği desteğe atıfta bulundu.
Paşinyan, “Şu anda Azerbaycan ve Türkiye ile devletlerarası iletişimi kurmak için çalışıyoruz” ifadelerini kullanarak, Erivan yönetiminin komşularıyla ilişkilerin normalleştirilmesini bölgesel politikasının temel unsurlarından biri olarak gördüğünü ortaya koydu.
TRIPP İÇİN TAKVİM VERDİ
Ermenistan Başbakanı’nın konuşmasında “Uluslararası Barış ve Refah için Trump Rotası” olarak adlandırılan TRIPP projesi de önemli yer tuttu. Paşinyan, projenin hayata geçirilmesine yönelik pratik çalışmaların önümüzdeki aylarda başlamasının planlandığını açıkladı.
TRIPP’in yalnızca Azerbaycan ile Ermenistan arasındaki bağlantılar açısından değerlendirilmemesi gerektiğini belirten Paşinyan, güzergâhın daha geniş bir bölgesel ulaşım ağına dönüşebileceğini söyledi.
“HAZAR’DAN AKDENİZ’E, BASRA KÖRFEZİ’NDEN KARADENİZ’E”
Paşinyan, projenin bölgesel ulaşım hatlarına sağlayabileceği katkıya ilişkin, “Bu proje sadece doğudan batıya, yani Hazar Denizi’nden Akdeniz’e değil, aynı zamanda güneyden kuzeye, Basra Körfezi’ni Karadeniz’e bağlayarak yeni ulaşım imkanları oluşturacaktır” dedi.
Projenin hayata geçirilmesi halinde bölgede bulunan ülkelerin tamamının bundan faydalanabileceğini savunan Paşinyan, yeni ulaştırma bağlantılarının ekonomik ve ticari ilişkileri de destekleyebileceğini ifade etti.
Türkiye ile Ermenistan arasındaki normalleşme süreci bakımından ulaşım ve iletişim hatlarının açılması uzun süredir gündemde bulunurken, Paşinyan’ın Bişkek’te verdiği mesajlar sürecin ekonomik bağlantılarla birlikte ilerletilmek istendiğini gösterdi.
“ÇATIŞMA ŞARTLARINDA EGEMENLİĞİ KORUMAK ZOR”
Konuşmasında çok kutuplu dünya düzenine ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Paşinyan, Ermenistan gibi küçük ülkelerin farklı güç merkezleri arasında dengeli bir dış politika izlemesinin önem taşıdığını söyledi.
Herhangi bir jeopolitik merkezin etkisinin ülkesinin bağımsızlığını zedeleyecek ölçüde güçlenmesi halinde diğer aktörlerle ilişkileri geliştirerek denge kurmaya çalıştıklarını anlatan Paşinyan, bu politikanın temel hedefinin egemenliği korumak olduğunu belirtti.
Paşinyan, bölgede kalıcı çatışmaların bulunduğu bir ortamda bağımsızlık ve egemenliğin sağlam biçimde korunmasının güç olduğunu ifade ederek, çok kutupluluk anlayışının öncelikle Ermenistan’ın kendi bölgesindeki ilişkilerine yansıması gerektiğini savundu.
ERMENİSTAN’DAN “ÇOK KUTUPLU DÜNYA” VURGUSU
Ermenistan’ın son yıllarda farklı ülkelerle ilişkilerini çeşitlendirdiğini belirten Paşinyan; Gürcistan, Çin, Kazakistan, ABD, Fransa, Almanya, İngiltere ve çeşitli Avrupa ülkeleriyle stratejik düzeyde ilişkiler geliştirdiklerini söyledi.
Hindistan ve İran ile ilişkilerin de fiilen stratejik nitelik taşıdığını ifade eden Paşinyan, bu ilişkilerin resmi belgelerle daha ileri bir seviyeye taşınmasına yönelik çalışmalar yürütüldüğünü kaydetti.
Paşinyan, konuşmasının sonunda Ermenistan’ın “çok kutuplu dünya” vizyonunu desteklediğini belirtirken, Türkiye ve Azerbaycan ile yürütülen normalleşme sürecini de bu dış politika anlayışının bölgesel ayağı olarak değerlendirdi.
