Ramazan ayında oruç ibadetini yerine getiren Müslümanların akıllarını kurcalayan en önemli sorulardan biri, sahur vaktinin tam olarak ne zaman sona erdiğidir. Kur’an-ı Kerim’de Bakara Suresi'nin 187. ayetinde, tan yerinin ağarmasına kadar yiyip içilebileceği ve ardından akşama kadar orucun tamamlanması gerektiği açıkça belirtilmiştir. Ancak uygulamanın pratiğinde, ezan sesi duyulduğunda eldeki suyun içilip içilemeyeceği veya yemeğe devam edilip edilemeyeceği konusunda tereddütler yaşanabilmektedir. Dini kaynaklar ve Diyanet fetvaları bu konuya açıklık getirmiştir.
SAHURDA EZAN OKUNURKEN SU İÇİLİR Mİ ORUÇ BOZULUR MU?
Diyanet İşleri Başkanlığı ve dini kaynaklara göre oruç, imsak vaktinin girmesiyle resmen başlar. Takvimlerde belirtilen imsak vakti girdiği andan itibaren yeme ve içme eyleminin sonlandırılması gerekmektedir. Ezanın okunması, imsak vaktinin girdiğini ve sabah namazı vaktinin başladığını ilan eder. Dolayısıyla ezan okunmaya başladığı an, yeme ve içmenin kesilmesi gereken andır. Eğer ezan başladığı sırada kişi bilinçli olarak su içmeye veya yemek yemeye devam ederse orucu tehlikeye girer ve bozulabilir. Ancak Diyanet kaynaklarında, ezan başladığı sırada halihazırda ağızda bulunan lokmanın yutulmasında bir sakınca olmadığı belirtilmiştir. Bunun dışında yeni bir şey yiyip içmekten kaçınılmalıdır.
İMSAK VAKTİ NEDİR VE NE ZAMAN BAŞLAR?
Sözlük anlamı olarak "kendini tutmak, engellemek, geri durmak" manalarına gelen imsak, dini bir terim olarak orucun başlama zamanını ifade eder. Fecr-i sadık denilen tan yerinin ağarmasıyla başlayan bu vakit, iftar vaktine kadar sürecek olan yasakların (yeme, içme, cinsel ilişki) başlangıç noktasıdır. Halk arasında imsak, oruca başlama vakti olarak bilinir ve bu vakit aynı zamanda yatsı namazı vaktinin çıkıp sabah namazı vaktinin girdiği andır. Ramazan ayında sabah ezanı da tam bu vakitte okunduğu için, ezanın başlamasıyla birlikte oruç yasaklarına riayet etmek esastır.
EZAN BİTENE KADAR YEMEK YENİR Mİ?
Toplumda bazen yanlış bilinen bir husus da ezan bitene kadar yeme içmenin serbest olduğu düşüncesidir. Oysa takvimlerde gösterilen imsak saati, orucun başlama sınırıdır. Ezan da bu saatte okunmaya başlar. Dolayısıyla ezanın bitmesini beklemek değil, başladığı an itibarıyla yeme içmeyi bırakmak gerekir. Oruç ibadetinin sıhhati ve geçerliliği için takvimde belirtilen saatlere titizlikle uyulması büyük önem taşır.
EZAN ERKEN OKUNURSA VE ORUÇ AÇILIRSA NE YAPILMALIDIR?
İftar vaktinde ise durum farklılık gösterebilir. Müezzinin yanlışlıkla ezanı vaktinden önce okuması durumunda ne yapılması gerektiği de merak konusudur. Diyanet takvimlerinde "temkin" adı verilen ihtiyat payları bulunmaktadır. Türkiye genelinde namaz ve iftar vakitleri hesaplanırken coğrafi şartlar ve yükseklik farkları dikkate alınır. Eğer güneşin batma vaktinden sadece iki-üç dakika önce yanlışlıkla iftar edilmişse, temkin vakti devreye girdiği için oruç geçerli kabul edilebilir. Ancak ezan çok daha erken bir saatte okunmuş ve oruç açılmışsa, bu durumda tutulan orucun kazası gerekmektedir.
