Türkiye’nin yaş sebze ihracatı 2024’ün ilk 6 ayında dikkat çeken bir artış gösterdi. Geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 10 yükselen ihracat, 605 milyon doları aşarak üretici ve ihracatçının yüzünü güldürdü. En çok talep gören ürün domates olurken onu biber ve kabak izledi. Özellikle Antalya, Isparta ve Burdur’u kapsayan Batı Akdeniz Bölgesi, ihracatın yarısından fazlasını tek başına gerçekleştirdi.
SEBZE İHRACATINDA YÜZLER GÜLDÜ
Türkiye 2024’ün ilk yarısında yaş sebze ihracatında ivme kazandı. Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerine göre, 1 Ocak-30 Haziran tarihleri arasında 605 milyon 445 bin dolarlık yaş sebze ihracatı gerçekleştirildi. Bu rakam, 2023’ün aynı dönemine göre yüzde 10’luk bir artış anlamına geliyor. Sebze kategorisinde en çok ihraç edilen ürün ise 259 milyon dolarla domates oldu.
Yılın ilk yarısında sebze ihracatında domatesin ardından en çok ihraç edilen ürün 181 milyon dolarla biber oldu. Kabak 46 milyon dolarlık ihracatla üçüncü sırada yer alırken, onu 35 milyon dolarla salatalık ve 20 milyon dolarla kuru soğan izledi.
İHRACATIN KALBİ BATI AKDENİZ'DE ATIYOR
Türkiye genelinde yapılan yaş sebze ihracatının yüzde 51’i Antalya, Isparta ve Burdur’dan gerçekleşti. Batı Akdeniz’den yapılan sebze ihracatı 6 ayda 309 milyon dolara ulaştı. Geçen yıl aynı dönemde bu rakam 279 milyon dolardı. Böylece bölge bazında yüzde 10,4’lük bir artış yaşandı.
Bölgeden en fazla ihraç edilen ürün biber olurken (126 milyon dolar), hemen ardından domates (125 milyon dolar) geldi. Antalya’nın örtü altı tarım kapasitesi sayesinde yılın büyük kısmında ürün elde edilebilmesi bu başarıda önemli rol oynadı.
Sebze ihracatında yüzler gülerken, meyve ihracatı aynı ölçüde bir artış göstermedi. Türkiye’nin yaş meyve ihracatı yılın ilk yarısında 550 milyon dolar olarak gerçekleşti. Özellikle elma, şeftali ve kiraz gibi ürünler ön planda olsa da meyve ihracatında geçen yıla göre bir gerileme yaşandı.
SEBZE İHRACATINDA İLK SIRADA RUSYA
Batı Akdeniz İhracatçılar Birliği Başkanı Ümit Mirza Çavuşoğlu, meyve ihracatındaki düşüşte nisan ayında yaşanan 4 günlük zirai don olayının etkili olduğunu belirtti. Çavuşoğlu, “Sebzede örtü altı üretimle risk minimize edildi ama meyve ağaçlarında böyle bir koruma yok. İklim olaylarına karşı daha dirençli üretim sistemleri geliştirmeliyiz” dedi.
Türkiye'nin yaş sebze ihracatında ilk sırayı Rusya aldı. Onu Irak, Romanya, Almanya ve Ukrayna izledi. Özellikle taze tüketilen domates ve biber gibi ürünlerin ihracatında Rusya pazarı yıllardır lider konumda bulunuyor.
Çavuşoğlu, iklim koşullarının tarımsal üretimi giderek daha fazla etkilemeye başladığını belirterek, “Dolu, don ve aşırı yağış gibi doğa olaylarına karşı meyve üreticileri ürünlerini koruyacak yöntemlere yönelmeli. Bahçelerin üzerini örtmek, file sistemleri kurmak artık bir zorunluluk haline geliyor” ifadelerini kullandı.
2024’ün ilk yarısı Türkiye için sebze ihracatında olumlu bir tablo ortaya koydu. Özellikle Batı Akdeniz bölgesindeki örtü altı üretim sayesinde dış satımda artış yaşanırken, meyvede iklim kaynaklı zorluklar dikkat çekti. Türkiye’nin tarımsal üretimde iklim koşullarına daha dayanıklı bir modele geçmesi gerektiği uzmanlar tarafından vurgulanıyor.
