SGK kapsamında bazı durumlarda vatandaşlara “prim iadesi” yapılabiliyor. Emeklilik için gerekli şartları tamamlayamayan ya da belirli koşulları sağlayan sigortalılar, ödedikleri primlerin bir kısmını toplu olarak geri alabiliyor.
Genel olarak emeklilik için üç temel şart bulunuyor: sigortalılık süresi, prim gün sayısı ve yaş. Bu şartlardan prim gününü tamamlayamayan kişiler, belirli koşullarda SGK’dan toplu ödeme talep edebiliyor.
KİMLER PRİM İADESİ ALABİLİR
Prim iadesi iki durumda gündeme geliyor. İlk olarak, emeklilik yaşını doldurduğu halde prim günü eksik kalan vatandaşlar bu haktan yararlanabiliyor. İkinci olarak ise birden fazla işverenden yüksek kazanç elde edilmesi ve belirli sınırların üzerinde prim ödenmesi durumunda fazla ödemeler iade edilebiliyor.
Ayrıca SGK’dan dul veya yetim aylığı almayan ve aktif sigortalılığı bulunmayan kişiler de bu kapsamda değerlendirilebiliyor.
NE KADAR İADE EDİLİR?
İade miktarı sigorta türüne ve döneme göre değişiyor. Genel olarak işçi adına ödenen primlerin bir kısmı geri alınabiliyor. İşveren payı ise iade kapsamına girmiyor. Özellikle 2008 öncesi ve sonrası sigortalılık dönemlerine göre oranlar farklılık gösterebiliyor.
Örneğin bazı hesaplamalarda iade tutarı, yalnızca işçi payı üzerinden yüzde 9 ila yüzde 20 aralığında değişebiliyor. Bu nedenle alınacak tutar kişiden kişiye büyük farklılık gösterebiliyor.
NASIL BAŞVURU YAPILIR?
Prim iadesi almak isteyen vatandaşlar SGK müdürlüklerine dilekçe ile başvurabiliyor. Ayrıca e-Devlet üzerinden “toptan ödeme talebi” hizmetiyle de başvuru yapılabiliyor.
Başvurular incelendikten sonra şartları sağlayan kişilere toplu ödeme yapılıyor. İşlemin tamamlanması ise kişinin sigorta geçmişine göre değişiklik gösterebiliyor.
Askerlik ve doğum borçlanması gibi bazı ödemeler iade kapsamına dahil edilmiyor. Bu nedenle başvuru öncesinde sigorta dökümünün dikkatle incelenmesi öneriliyor.
