Yapılan incelemelerde, fiilen çalışmadığı halde sigortalı gösterilen 245 bini aşkın kişinin sigortalılığı ve buna bağlı emeklilik işlemleri iptal edildi.
GENİŞ ÇAPLI BİR TARAMA GERÇEKLEEŞTRİRİLDİ
SGK, dijital dönüşüm kapsamında geliştirdiği yapay zeka destekli analiz sistemleriyle milyonlarca veriyi eş zamanlı olarak inceleyerek, “naylon iş yeri” olarak tabir edilen sahte iş yerleri üzerinden yapılan usulsüz sigorta bildirimlerini mercek altına aldı. Bu kapsamda özellikle 2011-2016 yılları arasında tescil edilen iş yerlerine yönelik geniş çaplı bir tarama gerçekleştirildi.
245 BİN 740 KİŞİNİN SİGORTALILIK KAYITLARI İPTAL EDİLDİ
Yapılan analizlerde, yaklaşık 4,6 milyon iş yeri kaydı yüzlerce parametre üzerinden değerlendirildi. Denetimler sonucunda 3 bin 273 sahte iş yeri tespit edilirken, bu iş yerleri üzerinden sigortalı gösterilen 245 bin 740 kişinin sigortalılık kayıtları iptal edildi. Söz konusu kişilerin önemli bir kısmının, sigortalı gösterildikleri iş yerlerine dair herhangi bir bilgiye sahip olmadığı belirlendi.
SAHTE SİGORTALIK
SGK mevzuatına göre sigortalılık, fiili çalışma ve işverene bağlılık esasına dayanıyor. Bu şartları taşımayan ve yalnızca kağıt üzerinde yapılan sigorta bildirimleri, “sahte sigortalılık” kapsamında değerlendiriliyor. Kurum, bu tür durumların tespiti halinde hem idari hem de adli yaptırımlar uyguluyor.
Denetimler sonucunda sahte sigortalılık yoluyla emekli olduğu belirlenen kişilerin aylıkları kesilirken, bugüne kadar yapılan maaş ödemeleri gecikme zammı ve faiziyle birlikte geri talep ediliyor. Ayrıca, bu kişilerin ve bakmakla yükümlü oldukları yakınlarının söz konusu dönemde yararlandığı sağlık hizmetleri kapsamında oluşan hastane ve ilaç giderlerinin de tahsil edilmesi için işlem başlatılıyor.
SUÇ DUYURUSUNDA BULUNULUYOR
Öte yandan, sahte sigorta işlemlerine aracılık eden iş yeri sahipleri ile bu yolla menfaat sağlayan kişiler hakkında Cumhuriyet savcılıklarına suç duyurusunda bulunuluyor. Böylece süreç yalnızca idari yaptırımlarla sınırlı kalmayıp adli boyuta da taşınıyor.
Uzmanlar, SGK’nın yapay zeka destekli denetim sistemlerinin hata payını büyük ölçüde azalttığını ve tespit süreçlerini hızlandırdığını belirterek, vatandaşların sahte sigorta yöntemlerine başvurmamaları gerektiği konusunda uyarılarda bulunuyor. Kurumun dijital denetim kapasitesini daha da artırarak benzer uygulamalara karşı mücadelesini sürdüreceği ifade ediliyor.
