Yoğun stres altında vücut, kortizol hormonu salgılayarak “tehdit” algısına geçiyor. Bu süreç bazı kişilerde iştahı tamamen kapatırken, bazılarında ise tam tersi etki yaratıyor. Özellikle yüksek karbonhidratlı ve şekerli gıdalara yönelim bu dönemde belirgin şekilde artıyor.
DUYGUSAL AÇLIK: GERÇEK AÇLIKTAN NASIL AYRILIYOR?
Uzmanlara göre stres kaynaklı yeme isteği genellikle ani gelişiyor ve fiziksel açlıktan farklı sinyaller veriyor. Gerçek açlık yavaş yavaş hissedilirken, duygusal açlık bir anda ortaya çıkıyor ve çoğunlukla “tatlı ya da abur cubur” isteğiyle kendini gösteriyor.
BEYİN TUZAĞI: NEDEN EN ÇOK ZARARLI YİYECEKLER TERCİH EDİLİYOR?
Stres anında beyin, kısa süreli mutluluk sağlayan gıdalara yöneliyor. Şeker ve yağ içeren yiyecekler dopamin salgısını artırarak geçici bir rahatlama sağlıyor. Ancak bu etki kısa sürdüğü için kişi tekrar yeme isteği hissediyor.
KISIR DÖNGÜ RİSKİ
Uzmanlar bu döngünün en tehlikeli kısmının psikolojik etkiler olduğunu vurguluyor. Stresle başlayan yeme davranışı, ardından gelen suçluluk hissiyle daha da derinleşiyor ve bu durum yeniden stres yaratıyor.
NE YAPILMALI?
Beslenme uzmanları, bu dönemlerde “yasaklama” yaklaşımının ters etki yaratabileceğini belirtiyor. Bunun yerine düzenli öğünler, protein ağırlıklı beslenme ve kısa yürüyüşler öneriliyor. Ayrıca duygusal tetikleyicilerin fark edilmesi, kontrolün yeniden sağlanmasında en önemli adım olarak görülüyor.
HORMONAL DEĞİŞİM UYARISI
Diyetisyen Ayça Doğandemir, Türkinform’a özel yaptığı açıklamada dikkat edilmesi gerekenleri şu sözlerle anlattı:
“Stresli dönemlerde iştahın artmasının temel nedeni hormonal değişikliklerdir. Özellikle kortizol hormonunun yükselmesi, vücudu enerji depolamaya yönlendirir ve yüksek kalorili yiyeceklere isteği artırır. Aynı zamanda stres, dopamin ihtiyacını yükselttiği için kişi kendini iyi hissettiren şekerli ve yağlı gıdalara yönelir. Bu nedenle stres yönetimi (uyku, hareket, nefes egzersizleri) en az beslenme kadar önemlidir.”
STRES ALTINDA KORTİZOL ETKİSİ VE BESLENME DAVRANIŞI
Yoğun stres altında vücut, kortizol hormonu salgılayarak “tehdit” algısına geçiyor. Bu süreç bazı kişilerde iştahı tamamen kapatırken, bazılarında ise tam tersi etki yaratıyor. Özellikle yüksek karbonhidratlı ve şekerli gıdalara yönelim bu dönemde belirgin şekilde artıyor.
DUYGUSAL AÇLIK: GERÇEK AÇLIKTAN NASIL AYRILIYOR?
Uzmanlara göre stres kaynaklı yeme isteği genellikle ani gelişiyor ve fiziksel açlıktan farklı sinyaller veriyor. Gerçek açlık yavaş yavaş hissedilirken, duygusal açlık bir anda ortaya çıkıyor ve çoğunlukla “tatlı ya da abur cubur” isteğiyle kendini gösteriyor.
BEYİN TUZAĞI: NEDEN EN ÇOK ZARARLI YİYECEKLER TERCİH EDİLİYOR?
Stres anında beyin, kısa süreli mutluluk sağlayan gıdalara yöneliyor. Şeker ve yağ içeren yiyecekler dopamin salgısını artırarak geçici bir rahatlama sağlıyor. Ancak bu etki kısa sürdüğü için kişi tekrar yeme isteği hissediyor.
