Geçtiğimiz hafta politika faizini %46 düzeyinde sabit bırakan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), bu kararın ardından Türk lirasını desteklemeye yönelik yeni düzenlemeleri devreye soktu. Bankalara yönelik Türk lirası (TL) mevduat oranı hedefleri yukarı çekilirken, Kur Korumalı Mevduat (KKM) hesaplarına uygulanan zorunlu karşılık oranı da %33’ten %40’a yükseltildi.
Bu kapsamda, TL’ye olan ilgiyi artırmak ve dövizden çıkışı teşvik etmek amacıyla bankalara bazı hedefler verildi. Özellikle gerçek kişilere ait TL mevduat oranı %60’ın altında kalan bankalar için daha yüksek hedefler tanımlandı. Oranı %60 ile %65 arasında olan bankaların ise her ay %0,4’lük artış sağlaması zorunlu hale getirildi.
Mevduat Faizlerinde Yeni Artış Dalgası Mı Geliyor?
Son haftalarda bazı bankalar, vadeli TL mevduat faizlerini %53 seviyelerine kadar taşımıştı. Ancak Merkez Bankası’nın faiz kararının hemen öncesinde bazı kuruluşlarda faiz oranları yaklaşık 1 puan geriledi. Yeni TL mevduat hedeflerinin açıklanmasıyla birlikte ise bankalar arası rekabetin yeniden hız kazanması ve faizlerin tekrar yukarı yönlü güncellenmesi bekleniyor.
Özellikle hedefleri tutturmak zorunda olan bankalar, müşterilere daha cazip oranlar sunarak TL mevduat çekmeye çalışacak. Bu durumun, önümüzdeki günlerde vadeli mevduat faiz oranlarını yeniden %53 seviyelerine veya üzerine taşıması muhtemel.
Uzman Yorumu: “Bankalar Faizleri Yükseltmek Zorunda Kalabilir”
Milliyet’e konuşan 3. Göz Danışmanlık Kurucusu Hikmet Baydar, bankaların mevduat ve kredi dengesini oluştururken TCMB ve BDDK’nın koyduğu sınırlar dahilinde hareket ettiklerini belirtti. Baydar, şunları söyledi:
“Mevduat maliyeti düşmediği için kredi faizleri de düşememekte. KKM’ye uygulanan zorunlu karşılık oranının artırılması, bankaların KKM’ye daha düşük faiz vermesine ve bu hesaplardan çıkışın teşvik edilmesine neden olacaktır. Ancak döviz riskinden endişe duyan bireyler, KKM’den çıkınca yeniden dövize yönelebilir.”
Baydar, TL mevduat hedefinin yükseltilmesinin döviz mevduatının azaltılmasını gerektirdiğine de dikkat çekerek, bazı bireylerin paralarını döviz mevduat hesabından çıkararak fiziki kasalarda saklamaya bile yönelebileceğini belirtti.
“Bankalar yeni oranları tutturmak için daha fazla TL mevduat toplamak zorunda. Bu da daha yüksek faiz anlamına gelir. Alternatif olarak KKM ve döviz hesaplarında düşüş sağlanması gerekiyor. Ancak her iki durumda da TL mevduat faizleri yukarı yönlü baskı altında kalacaktır.”
Temmuz’da Merkez Bankası Faiz İndirir mi?
Piyasaların bir diğer önemli gündemi ise Temmuz ayında Merkez Bankası’nın olası faiz indirimi. Ancak uzmanlara göre, mevcut jeopolitik riskler ve yükselme eğilimindeki enflasyon göz önüne alındığında böyle bir adım pek olası değil.
Hikmet Baydar, ABD’nin İran’ı bombalayarak çatışmanın tarafı haline geldiğini hatırlatarak, “Jeopolitik riskler azalmadığı gibi arttı. Bu koşullar altında Merkez Bankası'nın faiz indirmesi mümkün görünmüyor. Ayrıca enflasyonun da Haziran itibarıyla yıllık bazda artış göstermesi bekleniyor” dedi.
1 Milyon TL’si Olan Ne Kadar Kazanıyor?
Mevduat faizlerindeki artış, tasarruf sahiplerinin getirilerine de doğrudan yansıyor. Şu an itibarıyla %53 faiz oranı üzerinden yapılan hesaplamaya göre:
- 1 milyon TL’nin 32 günlük net getirisi: 37.241 TL
- Brüt getiri: 43.813 TL
- Kesilen vergi (stopaj): 6.572 TL
Bu oranların yukarı yönlü güncellenmesi durumunda mevduat sahipleri daha yüksek kazançlar elde edebilirken, kredi kullanmak isteyen birey ve işletmeler ise daha yüksek maliyetlerle karşı karşıya kalabilir.
Faizler Artabilir, Rekabet Kızışıyor
TCMB’nin son adımları, açık bir şekilde bankalara “KKM’yi azaltın, TL mevduatını artırın” mesajı veriyor. Bu hedefe ulaşmak isteyen bankalar için en etkili araç ise yüksek mevduat faizi sunmak. Dolayısıyla, önümüzdeki günlerde faiz oranlarında yukarı yönlü bir hareketlenme kaçınılmaz olabilir.
Bu gelişmelerin yatırımcılar ve bireysel tasarruf sahipleri açısından önemi büyük. Hem faiz getirisi arayanlar hem de enflasyon ve kur riskine karşı alternatif arayışında olanlar için TL mevduatlar yeniden cazip hale gelebilir.
