Yurt dışı e-ticaret sitelerinden alışveriş yapan milyonlarca tüketiciyi ilgilendiren dikkat çekici bir gelişme yaşandı. Kamu Denetçiliği Kurumu (KDK), Temu, AliExpress ve benzeri platformlardan yapılan düşük tutarlı bireysel alışverişlerde uygulanan mevcut gümrük düzenlemesinin yeniden değerlendirilmesi yönünde Ticaret Bakanlığı'na tavsiye kararı verdi. Kararda, mevcut uygulamanın yalnızca bireysel tüketicileri değil, teknik eğitim gören öğrencileri ve teknolojiyle ilgilenen gençleri de etkilediğine dikkat çekildi.
KDK'YA BAŞVURU NEDEN YAPILDI?
Süreci başlatan başvuru, emekli bir torna-freze ustası tarafından yapıldı. Başvuruda, elektronik cihazlarda kullanılan sensör, entegre devre, switch modülü ve PCB kartı gibi teknik parçaların uzun süredir yurt dışından posta yoluyla temin edildiği belirtildi.
Vatandaş, son dönemde yürürlüğe giren gümrük düzenlemeleri nedeniyle bu ürünlere ulaşmanın zorlaştığını ifade ederek, uygulamanın özellikle teknik lise öğrencileri, hobi elektroniğiyle ilgilenenler ve teknoloji geliştiren gençler açısından önemli mağduriyet oluşturduğunu savundu.
Başvuruda ayrıca bireysel alışverişlerde uygulanan limitin 150 euroya yükseltilmesi, aylık sipariş kotasının artırılması ve bireysel ithalata yönelik mevcut kısıtlamaların yeniden değerlendirilmesi talep edildi.
KDK HANGİ DEĞERLENDİRMEYİ YAPTI?
Başvuruyu inceleyen Kamu Denetçiliği Kurumu, ticari amaç taşımayan ve düşük bedelli bireysel gönderilere yönelik mevcut düzenlemenin yeniden gözden geçirilmesi gerektiği yönünde değerlendirmede bulundu.
Kararda, yürürlükteki uygulamanın bireysel gönderilerin basitleştirilmiş gümrük usulünden yararlanmasını zorlaştırdığına dikkat çekildi. Bu durumun tüketiciler açısından hukuki güvenlik ve öngörülebilirlik ilkeleri bakımından değerlendirilmesi gereken sonuçlar doğurduğu ifade edildi.
Bu kapsamda KDK, Ticaret Bakanlığı'na mevcut uygulamanın kapsamlı şekilde incelenerek yeniden değerlendirilmesi yönünde tavsiye kararı verdi.
TÜKETİCİLER İÇİN ŞEFFAFLIK VURGUSU
KDK'nın kararında dikkat çeken bir diğer nokta ise tüketicilerin karşılaşabileceği ek maliyetlere ilişkin oldu.
Kurum, yurt dışından verilen siparişlerde ürün bedelinin yanı sıra vergi, gümrük beyanı, ardiye, müşavirlik hizmeti, hızlı kargo şirketi ücretleri ve uygunluk denetimi gibi ek masrafların vatandaşlar tarafından önceden açık ve anlaşılır şekilde görülebilmesi gerektiğini vurguladı.
Kararda, tüketicilerin alışveriş yapmadan önce toplam maliyeti öngörebilmesinin hem hukuki güvenlik hem de tüketici haklarının korunması açısından önem taşıdığı belirtildi.
GÜMRÜK LİMİTİ DEĞİŞECEK Mİ?
KDK'nın aldığı karar bağlayıcı nitelik taşımıyor. Ancak kurumun Ticaret Bakanlığı'na yaptığı tavsiye doğrultusunda mevcut düzenlemenin yeniden ele alınıp alınmayacağı önümüzdeki süreçte netlik kazanacak.
Şimdilik Temu, AliExpress ve benzeri platformlardan yapılan bireysel yurt dışı alışverişlerinde yürürlükteki gümrük kuralları uygulanmaya devam ediyor. Bakanlığın tavsiye kararına ilişkin atacağı olası adımlar ise milyonlarca tüketici tarafından yakından takip ediliyor.
